تسلیت به سید حسین ستوده 21 فوریه 2020

تسلیت به سید حسین ستوده

پایگاه خبری نمانامه: اطلاع یافتیم که استاد سیدحسین ستوده، از پیشکسوتان فیلم بردار سینما و تلویزیون  در سوگ برادر بزرگوار خود نشسته است. پایگاه خبری نمانامه ضمن تسلیت به این استاد پیشکسوت، طلب مغفرت و آمرزش برای روح آن مرحوم و صبر جزیل برای بستگان وی از درگاه خداوند متعال مسئلت می نماید. از طرف پایگاه خبری نمانامه

آرشیو
04 فوریه 2020

نمایش «یک گفتگوی عاشقانه…» به کارگردانی حمید رحیمی

پایگاه خبری نمانامه: نمایش «یک گفتگوی عاشقانه…» به کارگردانی حمید رحیمی در عمارت نوفل‌لوشاتو روی صحنه می‌رود. حمید رحیمی نمایش «یک گفتگوی عاشقانه… را اسفند امسال در عمارت نوفل‌لوشاتو روی صحنه می‌برد. رحیمی پیش از این در نمایش‌های «بیوه‌های غمگین سالار جنگ»، «طپانچه خانوم»، «پچ‌پچه‌های پشت خط نبرد»، «پسران تاریخ»، «بیرون پشت در»، «ریچارد سوم […]

نحوه دریافت ویزای شینگن 02 فوریه 2020

نحوه دریافت ویزای شینگن

پایگاه خبری نمانامه: مدارک مورد نیاز شاید مهمترین بخش برای درخواست این ویزا باشد، زیرا پیش از مصاحبه این مدارک شماست که معرف شما خواهد بود. به بیان دیگر همین مدارک ارائه شده توسط متقاضی سرنوشت ویزا شدن و یا ریجکت درخواست وی را تعیین می‌کند. در پی مدارک مورد نیاز برای درخواست ویزای شینگن […]

ویزای شینگن چیست؟ 02 فوریه 2020

ویزای شینگن چیست؟

پایگاه خبری نمانامه: شاید بارها در مورد ویزای شینگن مطالبی شنیده یا خوانده اید و حتی در سفر های توریستی از آن استفاده کرده اید اما به درستی در مورد آن اطلاعات کافی ندارید. ما در این مقاله سعی می کنیم شما را با این واژه و کاربردهای آن بیشتر آشنا کنیم. با همراه باشید. […]

02 ژانویه 2020

افزایش سرعت وب سایت با ۱۰ روش!

هر ۱ ثانیه تأخیر در زمان بارگذاری یک صفحه، تبعات زیر را به دنبال دارد: ۱۱ درصد بازدید کمتر از صفحه ۱۶ درصد کاهش رضایت مشتریان ۷ درصد کاهش نرخ تبدیل (منبع: گروه آبردینAberdeen Group) سایت آمازون جزو سایت‌هایی است که ثابت کرده این مسئله واقعیت دارد. چرا که درازای هر صد هزارم ثانیه افزایش […]

28 دسامبر 2019

بررسی وضعیت و جایگاه سینمای مستند

مرتضی شعبانی: طی این سالها شبکه مستند به دیده شدن این حوزه بسیار کمک‌کرده است. من فکر نمی کردم که مردم انقدر به مستند علاقه مند باشند. ما هنوز در سینما برای دیده شدن مستندها تبلیغ درستی انجام نمی دهیم مانند فیلم های داستانی. حتی فیلم هایی که تبلیغات داشتند در مقایسه با سینمای داستانی […]

26 دسامبر 2019

دردٍ خدایی هدایت و بوف کور

به قلم: دکتر محمودرضا شریعت‌زاده □ صادق هدایت یک ذرّه‌بین بود… او بود که با جمله‌ی: «آن سگ زرد گردن کلفت هم که محلّه‌مان را قرق کرده است…»، استبداد رضاخانی و شغال استعمار را رسوا کرد. امّا جنبه‌یی که برای من دغدغه بوده و روشن نشده، درد خدایی صادق بوده است و خداشناسی او که […]

26 دسامبر 2019

یک خاطره و دو شعر چاپ نشده از رهی معیری

به قلم: رضا سجادی □۱ـ درآمد سرور گرامی و دانشمند عزیز جناب آقای پروفسور حسن امین، ضمن عرض ارادات و تشکر از مراحمی که همیشه درباره‌ی این جانب مبذول می‌فرمایید و گفتن آفرین بر شما که در این دوران وانفسا، مجله‌ی پُرمحتوا و علمی به‌نام حافظ چاپ و منتشر می‌فرمایید و کتاب‌های سودمندی که خواندنش […]

26 دسامبر 2019

درباره‌ی‌ خاطرات مهندس زیرک‌زاده

به قلم: دکتر محمدرضا راشد محصّل □ پرسش‌های بی‌پاسخ در سال‌های استثنایی۱ نه تراوشات قلم یک نویسنده‌ی حرفه‌یی‌ست و نه تقریرات یک روایتگر عادی. مهندس احمد زیرک‌زاده این خاطره‌ها را نه برای تبرئه‌ی خود نوشته است و نه در آرزوی مقامی‌ست که برای به‌دست‌آوردن آن تلاش کند، بویژه که وصیت کرده است این نوشته‌ها پس […]

25 دسامبر 2019

نقد و بررسی کتاب تاریخ حقوق ایران

□ اشاره پروفسور سیّدحسن امین، یکی از محقّقان برجسته‌ی کشورمان می‌باشد که پس از طی مراتب و مدارج عالیه‌ی تحصیل، تحقیق و تدریس در کرسی‌های مختلف داخل و خارج کشور و اشتغال در کسوت قضاوت، همینک ضمن اقامت در این بودباش و اشتغال در دایره‌المعارف ایران‌شناسی، اکثر عمر و وقت شریف خود را وقف تتبّع […]

25 دسامبر 2019

نگاهی به سگ ولگرد نوشته صادق هدایت

به قلم: اسد نصیری از ولگردی تا رهایی! □ با گذشت بیش از نیم قرن از آفرینش سگ ولگرد صادق هدایت هر خواننده‌ی واقع‌بینی، فقط با یک بار خواندن و البته با اندکی تأمّل به پرسش‌هایی از این قبیل که: انگیزه‌ی اصلی نویسنده از خلق چنین اثری چه بوده است؟ چه عواملی باعث به‌وجودآمدن آن […]

24 دسامبر 2019

دلبستگی حافظ به شیراز!

به قلم: دکتر هاشم محمدی □ شیراز از اقلیم بسیم است و ظاهراً در الواح عیلامی مکشوف در تخت‌ جمشید به‌صورت: ti-ra-isish-ish.shir.si-is- ti-ra-ai-ish.shi.ra-is-si-shi آمده است. تدسکو Tedesco) در مجله‌ی انجمن شرق امریکایی حدس زده است که نام این شهر از دو کلمه شِر (sher) به معنی خو + راز raz هم‌ریشه رز (مو) گرفته شده […]

24 دسامبر 2019

اشعار فارسی و ترکی عصر مشروطیت!

به قلم: یوسف عزیزنژاد خویی شاعران هر عصری، شعرهای مناسب آن دوره را سروده‌اند. دوره‌ی مشروطیت که یکی از مقاطعِ تاریخی مهّم کشور ایران است، شاعرانی را در خود پرورانید و معرّفی کرد که بخشی از این جنبش عظیم را به‌سوی هدف رهنمون ساخت. آنچه در ذیل می‌آید، نگاهی‌ست مختصر به شعرهای این دوره که […]

23 دسامبر 2019

کتاب وامق و عذرا و خمسه‌ نامی

بهمن خیابانی ‌ـ کارشناس ارشد ادبیات □ ۱ـ درآمد وامق و عذرا، قصه‌ی یک شاهزاده‌ی یمنی (وامق) با یک شاهزاده‌ی چینی (عذرا)ست که اول بار آن را عنصری به نظم درآورده است. در سال ۱۳۸۱ کتابی توسط مرکز نشر دانشگاهی به چاپ رسید و آن چیزی نبود جز وامق و عذرا، اثر میرزا محمدصادق نامی. […]

23 دسامبر 2019

تأسیس بنیاد فرهنگ

به قلم: دکتر پرویز ناتل خانلری □ تصمیم گرفته بودم که دیگر، مطلقاً در کارهای سیاسی و اجتماعی شرکت نکنم و باقی فرصتی را که از عمر باقی‌ست، به کارهای ادبی و علمی بپردازم. چند بار هم غیرمستقیم این مطلب را به گوش شاه رسانده بودم. چندی بعد از استعفای کابینه‌ی علم، یک روز اشرف […]

23 دسامبر 2019

خلاصه‌ داستان‌‌های شاهنامه

به قلم: زنده‌یاد مجتبی مینوی □ داستان‌های شاهنامه ما ایرانیان گویا دو تاریخ مکتوب داریم که یکی را می‌توان تاریخ واقعی نامید و دیگری را تاریخ اساطیری شمرد. توضیح آن‌که، تاریخ واقعی ما تا صدو بیست سال پیش بر ما به‌کلّی مجهول بود و محقّقین اروپا، آن را از روی کتاب‌های تاریخی یونان، روم، کتیبه‌ها […]

23 دسامبر 2019

داش آکل از دیدگاه نقد ادبی!

دکتر محمدرضا کمالی ـ عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واژه‌هایی چون جوانمردی و فتوّت و مردانگی وجودی را افلاکی می‌کنند و او را در زمره‌ی ره‌پویان وادی عشق که هر لحظه از عمرشان سرشار از حوادث سهمناک و جانکاه است، قرار می‌دهند. داش؛ گنجینه‌یی از مهر و وفای عاشقانه و صفای عارفانه، جلوه‌گر بزم […]

23 دسامبر 2019

سبک نگارشی جلال آل‌احمد!

به قلم: متین کاخ‌ساز آن‌چه به عنوان سبک نگارشی شخصی جلال آل‌احمد در نثر به‌شمار می‌رود، بیش‌تر در نگارش سفرنامه‌های وی نمود یافته است. ساختار جمله، ایجاز و خلاصه‌گویی، شیوه‌ی محاوره‌یی و بسیار نکات دیگر، که با اندکی تأمّل ریشه‌های آن را می‌توان در متون کلاسیک زبان فارسی به ویژه تاریخ بیهقی و سفرنامه‌ی ناصر […]

22 دسامبر 2019

درباره‌ مَشدی گلین‌خانم و داستان‌هایش

به قلم: فرید جواهرکلام □ جلال‌ آل‌احمد، در مبحث غرب‌گرایی گفته بود: «نمی‌دانم چرا این اسم‌های فرنگی (غربی) تا این حد در گوشت و پوست جامعه‌ی ما نفوذ کرده که ناخودآگاه آن‌ها را تحت ‌تأثیر قرار می‌دهد، مثلاً اگر کتابی، ماده‌یی، جنسی یا بنجلی را اسم فرنگی رویش بگذارند، خریدار بیش‌تری پیدا می‌‌کند، یا اگر […]

22 دسامبر 2019

نقش وثوق‌الدوله در مورد قرارداد ۱۹۱۹

به قلم: دکتر محمدرضا جلالی نائینی ـ رییس اسبق کانون وکلای دادگستری سیدضیاءالدین طباطبایی که روزنامه‌ی رعد را در تهران انتشار می‌داد به وثوق‌الدوله (نخست وزیر وقت) خبر داد که انگلیس‌ها با شیخ خزعل، وارد مذاکره شده‌اند تا در خوزستان، یک امارت‌نشین عربی، تشکیل دهند و خوزستان را، از پیکر ایران جدا کنند. وثوق‌الدوله از […]

22 دسامبر 2019

شرح حال صادق هدایت به قلم خودش

من همان‌قدر از شرح حال خودم رم می‌کنم که در مقابل تبلیغات امریکایی‌مآبانه. آیا دانستن تاریخ تولدم به درد چه کسی می‌خورد؟ اگر برای استخراج زایچه‌ام است، این مطلب فقط باید طرف توجه خودم باشد، گرچه از شما چه پنهان بارها از منجمین مشورت کرده‌ام، امّا پیش‌بینی آن‌ها هیچ‌وقت حقیقت نداشت. اگر برای علاقه‌ی خوانندگان […]

22 دسامبر 2019

خاطره ای از دکتر حسین فاطمی

به قلم: دکتر سعید فاطمی □ ۱ـ درآمد آبان ماه امسال پنجاه و یکمین سالگرد شهادت دکتر حسین فاطمی ا‌ست. در این پنجاه و یک سال، درباره‌‌ی دکتر حسین فاطمی یادداشت‌ها، خاطره‌ها، یادبودها و صدها مقاله اعم از تمجید و تحسین یا فحش‌نامه و دروغ‌های شاخدار نوشته شده است. امّا جز دکتر محمد مصدق ‌ـ […]

22 دسامبر 2019

دموکراسی خواهی بدون خشونت!

به قلم: زنده یاد سرلشکر ناصر فربد □ برای دست‌یابی به دموکراسی بدون خشونت، که امروز مورد خواست عمومی‌ست، جامعه‌ی ایران از نظر چشم‌انداز سیاسی، عملکرد مبارزاتی و تشکیلاتی اجتماعی در شرایطی نیست که یک فرد یا گروه بتواند به تنهایی ابتکار این تحول سیاسی را به‌دست گرفته و به انجام برساند، بلکه باید کلیه […]

20 دسامبر 2019

چند داستان کوتاه فارسی

پرنده برایم آواز بخوان پویا آل ابراهیم ـ استهبان فارس با تکانی از خواب پریدم. صدای بلند مارش از رادیو به گوش می‌رسید. از دور کسی سرفه می‌کرد. قدرت حرکت نداشتم. کسی نزدیکم آمد. دهانم را باز کرد. درجه‌ی حرارت تب را در دهانم فرو کرد. صدای بیش از حد بلند مارش رادیو، اعصابم را […]

20 دسامبر 2019

خاطرات قضایی یوسف بهنیا

آنچه در پیش رو است خاطره ای از یوسف بهنیا قاضی بازنشسته دادگستری است که تقدیم خوانندگان قرار می گیرد. امروز فردایی هم دارد بو گُو نن صاباحی‌دا وار در سال ۱۳۲۷، سمت بازپرسی دادسرای تبریز را داشتم. پرونده‌یی جهت اخذ تأمین از متهم و اعاده‌ی آن به شهربانی تا تکمیل تحقیقات، ارجاع گردید. آقای […]

20 دسامبر 2019

داستان‌های عاشقانه در ادب فارسی

به قلم: سید مهدی بهبهانی‌نیا  ـ قاضی دیوان عالی کشور ادبیات فارسی و مواریث گران‌قدر آن به لحاظ افاضه، انسان‌ساز و بی‌نظیر است. ادبیات پارسی در خدمت فطرت آدمی و دربردارنده‌ی حماسه‌ها، قصه‌های دلکش، داستان‌ها و منظومه‌های شورانگیز در اخلاق، فلسفه، زهد، حکمت، مذهب، عرفان، وعظ، نصیحت، مدح، ثنا، اخلاق اجتماعی و عشقی‌ست که طریقت […]

19 دسامبر 2019

نسخه‌های خطی و میراث مکتوب

به قلم: غلامرضا باطنی ایـن ابوالقاسمان که پیش رهند چـه بـه طفلان چـند روزه ‌دهند؟ اوحدی مراغه‌ای □ از جمله مواریث پُرارج و قابل حراست در عرصه‌ی فرهنگ و هویّت هر ملّتی ـ به‌طور عام ـ نسخ خطی و دست‌نوشته‌های قدیمی و کهنِ مربوط به آن ملت است که می‌توان آن‌ها را اسناد بسیار باارزشی […]

19 دسامبر 2019

رنج سی ساله‌ محمود دولت‌آبادی!

به قلم: دکتر محمدرضا کمالی بانیانی ـ عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی □ مردی بسی رنج برد و شاهکاری آفرید، شاهکاری که گنجینه‌ی ره‌آورد‌های ارزنده‌ی یک ملّت و یک کشور است. در واقع شاهنامه، دایره‌المعارفی‌ست که در آن نمادها و سمبل‌های کلیه‌ی شخصیت‌های ایرانی وجود دارد. از قدیمی‌ترین اعتقادات، خاطرات، جنگ‌ها، سرگرمی‌ها گرفته تا […]

19 دسامبر 2019

ماه رمضان در شعر حافظ

به قلم: مصطفی بادکوبه‌ای بازآ و دل تنگ مرا مونس جان باش ویـن سـوخته را محرم اسرار نهان باش زان باده که در میکده‌ی عشق فروشند مـا را دو سه ساغر بده و گو رمضان باش یا، در غزل معروف دیگرش، جام می را به خورشید تشبیه کرده و می‌فرماید: ماه شعبان منه از دست […]

19 دسامبر 2019

نگاهی به زندگینامه دکتر غلامحسین ساعدی

به قلم: دکتر محمدحسین عزیزی □ پیشگفتار: شماری از آثار ماندگار در ادبیات جهان، زاییده‌ی اندیشه و تخیّل پزشکانی‌ست که افزون بر پرداختن به حرفه‌ی اصلی خود یعنی طبابت، به نویسندگی و شعر و فرهنگ نیز روی آورده‌اند، برای نمونه می‌توان از نویسندگان نام‌آوری هم‌چون «سر تامس براون» (۱۶۰۵ ـ ۱۶۸۲) پزشک و نویسنده‌ی انگلیسی […]

19 دسامبر 2019

روایت بزرگ علوی از تاریخ

به قلم: مهندس ابوالفضل عسگری □ مقاله‌ی حاضر، روایت نوشته‌ی بزرگ علوی را از جهت مضامین تاریخی ‌ـ و نه از مضمون «عاطفی و فردی» بررسی می‌کند. «آن‌چه از نظر خوانندگان می‌گذرد نه قصه است و نه رمان، هیچ‌گونه حادثه‌ی غریب و عجیبی که در دوران خاصّی برای همه‌ی ما رخ نداده باشد در آن […]

معنی و مفهوم دوران گذار! 18 دسامبر 2019

معنی و مفهوم دوران گذار!

یکی از مطالبی که در بسیاری از صحبت‌ها و بحث‌های مربوط به حرکت در مسیر مناسب برای پیشرفت، بحث زمان اتمام دوران گذار است. دوران گذار در بحث‌های سیاسی و اجتماعی بیشتر مطرح می‌شود اما این دوران در همه تغییرها تا ثبات در مسیر جدید وجود دارد و در همه‌جا دیده می‌شود. وقتی فردی عاشق شده و متأهل می‌شود […]

18 دسامبر 2019

دکتر ایرج صراف گیلان پژوه سرشناس درگذشت

دکتر ایرج صراف ایران دوست و گیلان پژوه ما ، دکتر ایرج صراف دو روز گذشته از دنیا رفت و در بهشت زهرا آرمید. دکتر صراف ، متولد ۱۳۱۲ رشت، پزشک جراح ،تحصیلکرده آلمان ، اهل قلم و کنشگر سیاسی و اجتماعی بود. مدتی هم انجمن ادبی هنری گیلانیان را مدیریت کرد و خود از […]

17 دسامبر 2019

درآمدی بر ادبیات داستانی

به قلم: پروفسور سیدحسن امین □ داستان، اثری منثور به شیوه‌ی روایی و مبتنی بر جعل و خیال Fiction است که به یاری توصیف، استعاره، تشبیه و نقیضه‌گویی، مسائل گوناگون و انواع و اشکال روند زندگی بشر را انعکاس می‌دهد. داستان از جهت کوتاه و بلندی به دو نوع مهم تقسیم می‌شود: داستان کوتاه Short […]

17 دسامبر 2019

نگاهی به زندگینامه سید محمدعلی جمالزاده

به قلم: پروفسور سیدحسن امین □ ۱ـ درآمد آبان‌ماه ۱۳۸۴، هشتمین سالگرد درگذشتِ سیدمحمدعلی جمالزاده فرزند سیدجمال‌الدین اصفهانی (واعظ نامدار انقلاب مشروطیت)، پدر قصه‌نویسی ایران است که در ۱۳۰۰ «یکی بود و یکی نبود» را منتشر کرد. او نزدیک هفتاد سال دور از ایران زیست، امّا همیشه به یاد ایران بود. یکی از امتیازات ویژه‌ی […]

17 دسامبر 2019

اصل فرمان مشروطیت کجاست؟

به قلم: پروفسور سیدحسن امین □ فرمان مشروطیت که در ۱۴ جمادی‌الثانیه ۱۳۲۴ / ۱۴ مرداد ۱۲۸۵ / پنجم اوت ۱۹۰۶ به امضای مظفرالدین‌شاه قاجار رسید، مهم‌ترین دست‌آورد سیاسی ایرانیان در قرن اخیر است. امّا اصل این سند مهم تاریخی اکنون در امریکاست! از مهم‌ترین اسناد تاریخ حقوق ما در چند صدساله‌ی اخیر  اسناد سه […]

14 دسامبر 2019

مفهوم بیت به جام عدل بده باده

به قلم: پرفسور سید حسن امین □ ساقی به جام عدل بده باده تا گدا / غیرت نیاورد که جهان پربلا کند. مفهوم این بیت برای هر کس که اندک آگاهی از عدالت‌خواهی داشته باشد، واضح است. ای ساقی (و هر مقسّم دیگری که مسؤولیت تقسیم و تسهیم مواهب و لذائذ این جهانی بر عهده‌ی […]

14 دسامبر 2019

حسینعلی راشد، خطیب مذهبی عصر پهلوی

به قلم: پرفسور سید حسن امین □ ۱ـ زنده‌یاد حسینعلی راشد (متولد دوم تیر ۱۲۸۴ و ۱۹ ربیع‌الثانی ۱۳۲۳ در تربت حیدریه) است. استاد راشد مقدمات را در زادگاهش تربت حیدریه، تحصیلات متوسطه و عالی را در مشهد گذرانید و برای نیل به درجه‌ی اجتهاد راهی نجف شد؛ امّا بر اثر بیماری بیش از یک […]

14 دسامبر 2019

خواب هائی که تبدیل به کتاب شد!

به قلم: ح. ا. □ جمع زیادی از مردم جهان از جمله بعضی از نویسندگان، مانند فرانس کافکا (۱۸۸۳ ـ ۱۹۲۴ م)، بعضی از خواب‌های خود را بلافاصله پس از بیداری نوشته‌اند که در حیات یا پس از فوتشان به چاپ رسیده است. من هم، در بعضی اوقات خواب‌هایی را که دیده‌ام، نوشته‌ام و نمونه‌هایی […]

14 دسامبر 2019

مفهوم ادبیات ملّی و شاعر ملّی

به قلم: پروفسور سید حسن امین □ جمعی از منتقدان ادبی معتقدند که ادبیات، امری انسانی‌ست و «ادبیات ملّی» مفهومی ندارد؛ در حالی‌که در ایران، هویت ملّی و آگاهی ملّی ما ایرانیان همه و همه محصول ادبیات ماست. بهترین بازتاب‌های فرهنگ ایران، پاره‌فرهنگ‌های ایران، سنّت‌ها، باورها، روحیه، آداب، رسوم، آرزوها، آرمان‌ها و نگرش‌های ما به […]

14 دسامبر 2019

شرح احوالات جلال آل احمد

نزول اجلالم به باغ‌ وحش این عالم در سال ۱۳۰۲، کودکیم در نوعی رفاه اشرافی روحانیت گذشت. تا وقتی که وزارت عدلیه «داور» دست گذاشت روی محضرها و پدرم زیر بار انگ و تمبر و نظارت دولت نرفت… دبستان را که تمام کردم دیگر نگذاشت درس بخوانم، امّا دارالفنون کلاس‌های شبانه باز کرده بود که […]

14 دسامبر 2019

مفاهیم مختلف در واژه بلوغ!

به قلم: جواد کراچی با شنیدن واژه بلوغ، اغلب به بلوغ جنسی می اندیشیم. اما بلوغ در تمامی موارد و در تمامی امور زندگی نیاز مبرم و داروی درمان بیشتر مشکلات و معضلات است. اینروزها که به دلیل گرانی نرخ بنزین در بیشتر شهرهای کشورمان مردم به خیابان ها ریخته و نارضایتی خود را از […]

13 دسامبر 2019

فرآیند آزادی و فدرالیسم در منطقه و ایران!

به قلم: زنده یاد سرلشگر ناصر فربد  1ـ «حکومت فدرال» یک نظام سیاسی است که در آن قدرت و اختیارات قانونی میان حکومت مرکزی و دیگر اقوام، استان‌ها و ایالات تقسیم ‌می‌شود. این‌گونه حکومت، تعدیل‌کننده‌ی حاکمیت متمرکز است که کلیه‌ی قدرت سیاسی را در اختیار دارد، بویژه حکومت‌‌هایی مغایر با اصل حاکمیت ملی که در […]

13 دسامبر 2019

خاطرات تاج‌السلطنه دختر ناصرالدین شاه قاجار

به قلم: استاد زنده یاد ایرج افشار □ خاطرات تاج‌السلطنه، از کتاب‌هایی‌ست که در انتساب متن آن، به قلم مؤلف انتسابی، یعنی شاهزاده تاج‌السلطنه، دختر ناصرالدین‌شاه قاجار، جای ابهام و شک وجود دارد. نخستین بار شادروان ابوالفضل قاسمی بخش‌هایی از آن را در چند شماره‌ از مجله‌ی وحید، مجلدات ۱۳ (صفحات ۷۵۷ و غیره) و […]

13 دسامبر 2019

نگاهی به کتاب رمان کوری!

به قلم: علی‌اکبر افراسیاب‌پور ـ دکترای عرفان □ پیشگفتار رمان کوری (Blindness) نوشته‌ی ژوزه ساراماگو (متولد ۱۹۲۲)، نویسنده‌ی پرتغالی و برنده‌ی جایزه‌ی نوبل ادبی در سال ۱۹۹۸ است. این کتاب با چند ترجمه به فارسی و در چاپ‌های متعدد با استقبال اهل کتاب در ایران مواجه گردیده است. آن را حکایت اخلاقی مدرن و یا […]

13 دسامبر 2019

راز زیبایی و شکوه شعر حافظ!

به قلم: حسن سیدابوترابی □ دیـگـر ز شـاخ سرو سهی، بلبل صبور گلبانگ زد که چشم بَد از روی گُل به دور (مطلع غزل شماره‌ی ۲۵۴، نسخه‌ی قزوینی) راز زیبایی و شکوه این شعر در نکته‌یی بسیار ظریف است که شارحان حافظ تاکنون به آن اشاره نکرده‌اند. از این رو، بر آن شدم اشارتی را […]

12 دسامبر 2019

نقدی بر غزل شاه خوبان حافظ!

به قلم: دکتر سعید خیرخواه □ وقتی شنیده بودم، کودکی سنگ به دیوار دبستان می‌زد، امّا هسته‌ی زردآلو را هم روی سجاده‌ی بی‌رنگ پدر تف می‌کرد؛ امّا ندیده بودیم کسی از دیوار دبستان پایین آمده، از علف‌های خشک آیه‌های قدیمی پنجره بسازد یا ریسمانی برای بالارفتن از بام‌های خیالی دیگر ببافد و یا خدای‌ناکرده با […]

12 دسامبر 2019

تجربه دوگانه حیات بشری در اندیشه حافظ!

به قلم: دکتر محمدعلی خالدیان □ از آن‌جا که انسان موجودی‌ست که از عقل و خشم و شهوت ترکیب یافته است، لذا میان اقتضائات این سه نیرو همیشه کشاکش است، کشاکش میان دو نیروست (یکی حکم طبیعت و گرایش ذاتی و دیگری منع طبیعت). حکم طبیعت و مجرای طبیعی آن است که انسان گرایش عمقی […]

12 دسامبر 2019

رفع اشتباه از یک غزل حافظ!

به قلم: دکتر احمد مجاهد در بعضی از چاپ‌ها و نسخه‌های خطی دیوان حافظ، غزلی در پنج بیت منسوب به حافظ به مطلع زیر آمده است: لطف باشد گر نپوشی / بپوشی از گداها، روت را تـا بـه کـام دل بـبـیـنـد دیـده‌ی مـا، روت را چاپ‌هایی که این غزل در آن‌ها آمده است، اجمالاً عبارت‌اند […]

12 دسامبر 2019

نگاهی به اندیشه آرمان گرای جلال آل احمد!

به قلم: دکتر محمدرضا کمالی □ جلال آل‌احمد در طول دوران زندگی خویش، فراز و نشیب‌های زیادی را پشت سر گذاشته است. او گذشته‌اش را هم‌چون حال، قدم‌به‌قدم فراراه مردم و در اختیار نسل جدید قرار می‌دهد. دگرگونی و نوسانات روحی او در دو زندگی متضاد ـ از نماز شب خواندن تا مخالفت با دین […]

12 دسامبر 2019

جستاری در بنیادهای فلسفی آیین بهی

به قلم: امید کاجیان در مورد سال تولد اشو زرتشت که باید بیان شود. طبق آخرین تحقیقاتی که استاد مرحوم ذبیح بهروز بر روی متون اوستایی و گاتاهایی انجام داده است، تاریخ تولد آن پیامبر و دانشمند ایرانی، ۱۷۶۸ سال پیش از میلاد، یعنی ۳۷۷۳ سال پیش بوده است. دوم آن‌که، زرتشت هیچ‌گاه به دیدار […]

12 دسامبر 2019

زندگینامه «هاوارد باسکرویل» شهید مشروطیت!

به قلم: یوسف عزیزی نژاد خویی □ درآمد انقلاب مشروطیت از برجسته‌ترین وقایع تاریخ ایران و آسیاست و تأثیر فراوانی در پیدایش جنبش‌های دیگر کشورهای آسیایی گذاشت. در فرایند نهضت مشروطیت، آزادی‌خواهان زیادی از کشورهای دیگر نقش داشتند. زمانی که مستبدان با پشتیبانی روسیه‌ی تزاری عرصه را بر مبارزان مشروطه‌خواه تنگ کرده بودند، میتینگ‌های باشکوهی […]

12 دسامبر 2019

مرگ در آثار اخوان ثالث

به قلم: حبیب الله اخوان ثالث □ مهدی اخوان ثالث (م. امید)، نیازی به معرفی ندارد، امّا روایتش را یک‌بار دیگر مرور می‌کنیم که می‌نویسد: «شکسته‌دل مردی خسته و هراسان، یکی از مردم توس خراسان، ناشادی ملول از هست و نیست، سوم برادران سوشیانت، مهدی اخوان ثالث، بیمناک نیم‌نومیدی به میم امید مشهور.»۱ در همین […]

12 دسامبر 2019

سال شمار زندگینامه استاد شهریار

□ ۱۲۸۵ (شهریور) ـ تولد در تبریز، بازارچه‌ی میرزا نصرالله (چای قیراغی). ۱۲۹۰ـ آغاز تحصیلات ابتدایی در مکتب و آشنایی با قرآن و دیوان حافظ. ۱۲۹۲ـ شروع دوستی و آشنایی با «حبیب ساهر»، در آغاز تحصیلات عربی در مدرسه‌ی طالبیه‌ی تبریز. ۱۲۹۴ـ سرودن اولین شعر فارسی: من گنه‌کار شدم وای به من مردم‌آزار شـدم وای […]

12 دسامبر 2019

عرفان، نگاه هنری به الهیات!

به قلم: دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی «عرفان» چیزی نیست مگر «نگاهِ هنری و جمال‌شناسانه نسبت به الهیات و دین». از این چشم‌انداز، هیچ دین و مذهبی وجود ندارد که در آن نوعی «عرفان» وجود نداشته باشد. حتا اگر کسانی باشند که، به هر دلیلی، یک دین و مذهب جدید را «اختراع» کنند و عده‌یی هم، […]

12 دسامبر 2019

موضع ما در برابر دموکراسی

به قلم: پرفسور سید حسن امین در جهان فردا، براساس اصل «هر شهروند، یک رأی» (در سطح ملی) و «هر دولت، یک رأی» (در سطح بین‌المللی)، هیچ فرد، طبقه و دولتی حق تجاوز به حقوق دیگری را ندارد. امریکا هم یک رأی دارد و ایران، افغانستان و عراق هم هرکدام یک رأی دارند؛ انیشتین هم […]

۲۰ آذر در گذر تاریخ: خاطرات آیت الله هاشمی 11 دسامبر 2019

۲۰ آذر در گذر تاریخ: خاطرات آیت الله هاشمی

💠 ۲۰ آذر در گذر تاریخ: (خلاصه خاطرات) 🔻سال ۱۳۶۵ ✍اختلافات وقت گیر و اعصاب خرد کن، زیاد است. ▪آقای محسن رضایی آمد و با رسیدن دکتر روحانی درباره پدافند و ضدهوایی‌ها بحث شد. سپاه می‌خواهد که پدافند تحت امر نیروی هوایی سپاه قرار گیرد. دکتر روحانی رضایت ندارد. قرار شد تحت امر قرارگاه خاتم […]

10 دسامبر 2019

ریرا به چه معناست؟

ریرا به یک نامی دخترانه و به معنای آگاه باش یا هشیار باش است . با ما همرا باشید تا جایگاه این واژه را در ادبیات و شعر معاصر ایران بررسی کنیم. ری را…” در زبان مازندرانی به معنای “هان”! “آگاه باش”! “بیدار باش”! “هشدار”! است این کلمه در بازی سنتی ومحلی و کودکانه مترادف […]

09 دسامبر 2019

خاطرات من از بازرگان در بهمن ۱۳۵۷

به قلم: زنده یاد دکتر محمدرضا جلالی نائینی □ روز ۱۶ بهمن‌ماه ۱۳۵۷ شمسی، آیت‌الله خمینی به‌موجب فرمانی مهندس مهدی بازرگان را به ریاست دولت موقت برگزید. آیت‌الله خمینی در روزهای پایانی حکومت دکتر بختیار، پس از ۱۵ سال دوری از ایران، به کشور بازگشت و از فرودگاه مهرآباد تا بهشت‌زهرا پیشوازکنندگان بسیاری با شادی، […]

09 دسامبر 2019

مصیبت نامه شیخ عطار و داستان های دلکش او!

به قلم: فرید جواهر کلام □ گزاف نیست اگر بگوییم داستان‌های شیخ فریدالدین عطار در کتاب مصیبت‌نامه‌اش از دلکش‌ترین داستان‌های نغز وی هستند. امّا نکته آن‌که نام مصیبت‌نامه بی‌اختیار مصیبت و اندوه را در ذهن خواننده تداعی می‌کند و حال آن‌که سراسر کتاب مشحون از مطالب و داستان‌های نغز و نشاط‌انگیز و پرمعناست. چرا مصیبت‌نامه؟ […]

09 دسامبر 2019

نگاهی به زندگینامه شیخ فریدالدین عطار نیشابوری

 شیخ فریدالدین عطار نیشابوری، یکی از بزرگ‌ترین عرفای ایران و از حاملان بزرگ فلسفه‌ی اشراق بوده است. به‌نظر می‌رسید که افکار شیخ شهاب‌الدین یحیی سهروردی، فیلسوف و عارف بزرگ ایرانی که در موقع شهادت او عطار پنجاه سال داشته، در روحیه‌ی وی بسیار مؤثر افتاده است. برخی گفته‌اند که کتاب مصیبت‌نامه را نیز تحت تأثیر […]

09 دسامبر 2019

مرگ رستم در شاهنامه و شعر اخوان ثالث!

به قلم: غلامرضا حافظی □ ۱ـ مقدمه در زمانی‌که حکومت سامانیان فرهنگ‌دوست به دست غلامان تازه به دوران رسیده‌ی وابسته به خلیفه‌ی بغداد برچیده می‌شد، «مردی چون کوه با دلی چون آتشفشان، طبعی چون آب روان» مسوولیت تاریخی خود را احساس می‌کند و حماسه‌ی ملی ایران را برای همه‌ی دوران‌ها تدوین می‌کند. آری فردوسی در […]

09 دسامبر 2019

تاریخچه «کلانتر» یا رییس بلدیّه!

به قلم: استاد عباس بابک □ معمولاً وقتی از عدم تمرکز اداری صحبت می‌شود، فوراً خودمختاری اداری استان‌ها و شهرستان‌ها به ذهن می‌رسد که یک مسأله‌ی سیاسی و مربوط به حقوق اساسی‌ست و در هر کشور به‌نوعی تعبیر و اعمال می‌شود و در هر صورت مربوط به سطوح بالای تقسیمات اداری و منطقه‌یی کشور است […]

06 دسامبر 2019

خاطرات احتشام السلطنه دومین رئیس شورای ملی!

□ تنظیم و تصویب متمم قانون اساسی متمم قانون اساسی را تمام کرده، به رأی وکلا رساندیم، صنیع‌الدوله را که سلف من بود، با خود برداشته، به حضور ]محمدعلی[ شاه بردم و متمم قانون اساسی را برای توشیح تقدیم کردم. شاه بی‌اندازه متوحّش بود و شاهزاده مؤیدالدوله (ابوالفتح میرزا) حضور داشت. شاه روی صندلی در […]

06 دسامبر 2019

جرم اشاعه‌ اکاذیب در قانون

به قلم؛ پرفسور سید حسن امین حقوقدان برجسته کشور □ جرم اشاعه‌ی اکاذیب، موضوع ماده‌ی ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی اصلاحی، مصوب ۱۳۷۵ است که می‌گوید: «هرکس به قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی، به‌وسیله‌ی نامه یا شکواییه یا مراسلات یا عرایض یا گزارش یا توزیع هرگونه اوراق چاپی یا خطی […]

اهمیت بیمه در کلام آیت الله هاشمی رفسنجانی 06 دسامبر 2019

اهمیت بیمه در کلام آیت الله هاشمی رفسنجانی

۱۳ آذر ، روز بیمه در کلام آیت الله هاشمی رفسنجانی. 🔹بیمه و آرامش مردم،همیشه جزو دغدغه ها و نگرانیهای من بوده است. ▪مسئله بیمه و آرامش خاطر مردم از لحاظ درمان، همیشه جزو دغدغه‌ها و نگرانیهای من بوده است. معمولاً خبرهای مربوط به بیمارستانها و مطب‌ها را – اگر فرصت پیدا کنم – می‌بینم.متأثر […]

06 دسامبر 2019

نقش ایرانیان در تاسیس سازمان ملل

به قلم: پرفسور سید حسن امین □ پس از پایان جنگ جهانی دوم و صدمه‌ها و خسارت‌های مادی و معنوی این جنگ به بشریت، توجه زمامداران سیاسی و متفکران و اندیشمندان جهان، بیش از هر زمانی، به لزوم ایجاد یک سازمان نیرومند بین‌المللی به‌منظور تأمین صلح و امنیت بین‌المللی: The maintenance of peace and international […]

06 دسامبر 2019

نگاهی به زندگینامه دکتر پرویز اوصیا

دکتر پرویز اوصیا در دی‌ماه ۱۳۱۵ در خانواده‌‌یی مرفه (از یک پدر بازرگان) در بابل متولد شد. پس از اخذ دیپلم در آن شهر، وارد دانشکده‌ی حقوق دانشگاه تهران شد. تحصیلات او شامل کارشناسی (لیسانس) حقوق قضایی از دانشگاه تهران، کارشناسی ارشد (فوق‌لیسانس) از دانشکده‌ی حقوق لوکزامبورگ، دکتری تخصصی (پی. اچ. دی) در حقوق تطبیقی […]

06 دسامبر 2019

سوم شهریور ۱۳۲۰ و سقوط رضاشاه

به قلم: پرفسور سید حسن امین □ مقاله‌ی حاضر، سقوط رضاشاه پهلوی را در شهریور ۱۳۲۰ بررسی می‌کند، با تکیه بر شناسایی دلایل حمله‌ی نظامی بیگانگان به ایران و موضع‌گیری ایرانیان، بویژه ارتش ایران، در این رویداد. از مشروطیت به بعد، در همه‌ی مواردی که تغییرات جدی در فضای سیاسی مطمح نظر ایرانیان بوده است، […]

05 دسامبر 2019

ارتباط معنوی حافظ و مولانا

به قلم: سید تقی آل یاسین □ مقدمه درباره‌ی یکی از مقالات شماره‌ی ۱۵ (خرداد ۸۴) مجله‌ی حافظ، با عنوان «گوشه‌ی چشم حافظ به غزلی از مولانا (ص ۵۵) از آقای محمد ایرانفر، توضیحاتی چند به‌نظر این‌جانب رسیده است که بدین وسیله به خدمت علاقه‌مندان مباحث حافظ‌پژوهی تقدیم می‌گردد. در مقاله‌ی مذکور، غزلی از مولانا […]

کتاب منطق‌الطیر عطار با مقدمه محمدرضا شفیعی کدکنی 05 دسامبر 2019

کتاب منطق‌الطیر عطار با مقدمه محمدرضا شفیعی کدکنی

به قلم؛ دکتر علی اکبر افراسیاب پور □ در این نوشته، چند نکته درباره‌ی کتاب منطق‌الطیر عطار با مقدمه، تصحیح و تعلیقات استاد محمدرضا شفیعی‌کدکنی (نشر سخن، ۱۳۸۳) تقدیم می‌شود. عنوان این مقاله نیز از مقدمه‌ی همین کتاب گرفته شده و چون استاد می‌خواهد مجموعه‌ی آثار عطار را منتشر کند، تذکر این نکات عرفانی ضروری […]

سه مرحله‌ عشق مجازی، طبیعی و عرفانی شهریار 04 دسامبر 2019

سه مرحله‌ عشق مجازی، طبیعی و عرفانی شهریار

به قلم: شمسی علیاری بـه شهریار بده گنج رازِ خود حافظ که گوهری تو و قدرِ تو گوهری داند □ محمدحسین بهجت خشکنابی از سرزمین شعله‌ها، آذربایجان، برخاسته و نام‌ و آوازه‌ی خود را در میان معاصران به‌عنوان شاعری سنّت‌گرا و عاشق، با نام حافظ ـ‌ که از دروازه‌ی قرآن وارد عرصه‌ی شاعری شده است […]

عین‌القضات همدانی و سهراب سپهری 04 دسامبر 2019

عین‌القضات همدانی و سهراب سپهری

به قلم: دکتر نسرین شکیبی ممتاز □ مقدمه در این مقاله به بررسی وجوه شباهت‌هایی در اندیشه‌ی عین‌القضات همدانی و سهراب سپهری پرداخته شده است. طبیعی‌ست که موارد اشتراک در حوزه‌ی زبان نیست، زیرا غبار هزارسال فاصله‌ی زمانی، شباهتی در نحوه‌ی بیان دو هم‌اندیش به‌جا نمی‌گذارد؛ لاجرم اندیشه‌هایی دنبال شده است که در پس زبان […]

تاریخچه‌ ورود تلگراف به ایران 04 دسامبر 2019

تاریخچه‌ ورود تلگراف به ایران

نخستین‌بار که خبری از تلگراف در منابع رسمی آمده، گزارش روزنامه‌ی وقایع اتفاقیه است که می‌گوید: «چون در بلاد اروپا بعضی اعمال و صنایع غریبه متداول شده که در بلاد ایران هنوز شایع و متداول نگشته، از جمله راه سیم موسوم به تلگراف است که در آن واحد از مسافت بعیده اخبار جدیده را اخبار […]

مقایسه قیام مشروطه و انقلاب اسلامی 04 دسامبر 2019

مقایسه قیام مشروطه و انقلاب اسلامی

به قلم؛ دکتر داود رویدل □ مقدمه: جامعه و پویایی آن نکته‌ی محوری و تعیین‌کننده‌ی سرشت جوامع و سرنوشت زندگی جمعی، حضور و پویایی مجموعه‌عناصری چون خلاقیت فکری ـ فرهنگی، ذهنیت جمعی ـ تاریخی و همبستگی‌های ملی ـ مذهبی می‌باشد. جامعه ـ به‌تعبیری ـ موجود اعتباری‌ست. این موجود زنده، فعال و پویا، در سه عرصه […]

پیرامون تاریخچه‌ انتخابات در ایران 04 دسامبر 2019

پیرامون تاریخچه‌ انتخابات در ایران

در عصر رضاشاه پهلوی انتخابات مجلس به انتصابات تبدیل شد و هر کس را که شاه مصلحت می‌دانست، تیمورتاش (وزیر دربار) و وزارت کشور انتخاب او را به فرمانداران حوزه‌های انتخابیه تلگراف می‌کرد. ۱ـ دکتر محمد مصدق، پیش از پایان دوره‌ی ششم قانونگزاری، طی نطقی به مناسبت لایحه‌ی اعتبار انتخابات گفت: «برای رضای خدا از […]

بحرین، چگونه از ایران جدا شد؟ 02 دسامبر 2019

بحرین، چگونه از ایران جدا شد؟

به قلم: پروفسور سیدحسن امین استاد پیشین کرسی حقوق دانشگاه گلاسگو کالیدونیا ۱- ابعاد جغرافیایی مجمع‌الجزایر بحرین، مرکب از سی و پنج جزیره‌ی بزرگ و کوچک واقع در کرانه‌ی جنوبی خلیج‌فارس به وسعت ۶۲۲ کیلومتر مربع است. بزرگ‌ترین این جزایر، همان جزیره‌ی بحرین (= شامل بندر منامه) است که پس از جزیره‌ی قشم، بزرگ‌ترین جزیره‌ی […]

تأثیر ادبیات در پیشبرد اهداف مشروطیت 02 دسامبر 2019

تأثیر ادبیات در پیشبرد اهداف مشروطیت

به قلم: دکتر پرستو یمینی □ مقدمه بررسی تاریخ صد و پنجاه ساله‌ی اخیرشعر فارسی، این نکته را به‌اثبات می‌رساند که شعرِ اغلب شعرا در این دوره انعکاس مبارزات سیاسی ـ اجتماعی ملتی‌ست که به‌دنبال تحمل سال‌ها ظلم و جور از سوی شاهان مستبد و خودکامه‌ی قاجار، قرار خویش از کف داده و با مشاهده‌ی […]

نقد و نظری بر اندیشه‌ دینی حافظ 01 دسامبر 2019

نقد و نظری بر اندیشه‌ دینی حافظ

به قلم: دکتر هاشم محمدی این‌که آثار و اشعار و نوشته‌های هر شاعر و نویسنده‌یی نشان‌دهنده‌ی سیر تطور و تحول آرا و افکار وی در ادوار مختلف زندگی‌ست، قطعیّت و حتمیّت کافی نداشته، کاملاً درست است و اگر صدر مقاله را بازخوانی فرمایید، گفته شده: تلاشی‌ست که راهی به‌سوی اندیشه‌ی دینی وی گشوده شود و […]

ریشه های اجتماعی جنبش مشروطه! 29 نوامبر 2019

ریشه های اجتماعی جنبش مشروطه!

□ انقلاب مشروطیت را درایران می‌توان سرآغاز عصر جدید تاریخ این مرز و بوم تلقی کرد. این جنبش تأثیرگذار و همگانی تحولاتی عمیق و گسترده در جامعه‌ی ایرانی برجای نهاد، تحولاتی که تاریخِ معاصر ایران هیچ‌گاه از دامنه‌ی تأثیرات آن‌ها برکنار نبوده است. مجموعه‌حوادثی که منجر به ظهور و تکوین مشروطیت ایران گشت، شاخص دوران […]

مضمون طنز در شعر حافظ 29 نوامبر 2019

مضمون طنز در شعر حافظ

به قلم: استاد بهاء الدین خرمشاهی □ یک نمونه طنز هم حافظ پدید می‌آورد که به‌قول امروزی‌ها «خودزنی» یعنی انتقاد از خود است. می‌دانید آدم گاهی انتقاد از خود می‌کند که از دیگری کرده باشد. چون در مورد خودش دستش باز است، دیگر کسی مدعی نمی‌شود. می‌گوید: ـ اعـتـقـادی بـنـمـا و بـگـذر بـهـر  خدا تـا […]

نقد و بررسی داستان سلامان و ابسال 29 نوامبر 2019

نقد و بررسی داستان سلامان و ابسال

به قلم: دکتر عباس کی‌منش بـا کسی لغزش و خطا یار است کـه هنرمند و دست در کار است وآن‌که را دست بسته‌است از کار کـار وی بـا خـطـا نـبـاشـد یار □ سلامان و ابسال، داستانی‌ست پرراز و رمز و تمثیلی Allegory و اسطوره‌یی فلسفی و عرفانی Myth متعلق به اندیشه‌ی فلسفی یونان باستان که […]

نقش مسعود میرزا در قیام مشروطه! 29 نوامبر 2019

نقش مسعود میرزا در قیام مشروطه!

به قلم: مهدی کاردان کارشناس تاریخ □ مسعود میرزا، پسر بزرگ ناصرالدین‌شاه، از جهتی پسر چهارم ناصرالدین‌شاه بود. از آن‌جا که چند تن از فرزندان ناصرالدین‌شاه در کودکی فوت کرده بودند، از این جهت مسعود میرزا را در زمان خودش می‌توان پسر بزرگ ناصرالدین‌شاه به‌شمار آورد.۱ او در سال ۱۲۶۶ ه‍.ق. متولد شد. مادر او […]

شیخ بهایی: عالم بزرگ ذوفنون 27 نوامبر 2019

شیخ بهایی: عالم بزرگ ذوفنون

به قلم: پروفسور سیدحسن امین چکیده: شیخ بهاء‌الدین عاملی معروف به شیخ بهایی از عالمان بزرگ جهان تشیع در عصر صفویان بود که در کودکی همراه پدرش از جبل عامل لبنان به ایران مهاجرت کرد. بزرگ‌ترین ویژگی او، جامعیت و ذوفنون بودن او در تمام علوم عقلی و نقلی و احاطه‌اش بر جمیع رشته‌‌های معارف […]

فیلم مارمولک از نگاه نقد ادبی! 26 نوامبر 2019

فیلم مارمولک از نگاه نقد ادبی!

□ فیلم مارمولک رویکردی‌ست که می‌تواند سه‌سو داشته باشد و البته هر سه هم یکسره متفاوت از هم: رضامارمولک به‌عنوان یک دزد، رضامارمولک به‌عنوان یک روحانی و رضامارمولک به‌عنوان یک شخصیت انسانی که بین پذیرش و عدم پذیرش مانده است و هر کدام از این‌ها می‌تواند سرفصل یک بررسی جدا باشند و البته شگفت که […]

یادمانده های مطبوعاتی 26 نوامبر 2019

یادمانده های مطبوعاتی

به قلم: م. حسن بیگی □ در زندگیِ تمام آدم‌ها، «اولین» معنا و مفهومی خاص دارد و به این جهت نیز در یادماندنی‌ست. مثل اولین روز مدرسه، اولین معلم، اولین دوست، اولین شغل و… ناگفته پیداست مجله‌ی امید ایران که نقطه‌ی شروع فعالیت‌های مطبوعاتی من بود، خاطرات بیش‌تری را در ذهنم بر جای گذاشته است. […]

لفظ معروف و تک هجایی «رند» 26 نوامبر 2019

لفظ معروف و تک هجایی «رند»

□ کلیدواژه‌ی حافظ، لفظ معروف و تک‌هجایی «رند» است. این لفظِ به‌ظاهر کوچک، از بارِ معنی بس غنی و متنوعی در فرهنگ‌نامه‌ی حافظ برخوردار است. ما در این مقال کوتاه برآنیم تا به قدر درک و بینش خود و با استناد به «قول و غزل» حافظ از این لفظ اسرارآمیز و لاجرم از حدیث این […]

دیدگاه شریعتی در مقابل مارکسیسم! 26 نوامبر 2019

دیدگاه شریعتی در مقابل مارکسیسم!

بعضی از محققان و صاحب‌نظران علوم‌اجتماعی، بلکه هم‌چنین تشکیلات سیاسی و امنیتی رژیم پهلوی، شریعتی و اتباع او را «مارکسیست اسلامی» می‌خواندند. به همین دلیل ما در این‌جا نقل نوشته‌یی را از دکتر یرواند آبراهامیان  در این خصوص بی‌مناسبت نمی‌دانیم.» (ص ۱۵)  از نظر محتوایی معتقدم که این دو گونه، یعنی مارکسیسم و اسلام، در […]

نگاهی به زندگینامه سید جلال‌الدین تهرانی! 14 نوامبر 2019

نگاهی به زندگینامه سید جلال‌الدین تهرانی!

به قلم: پرفسور سید حسن امین □ سید جلال‌الدین تهرانی (وفات مرداد ۱۳۶۶)، از رجال عصر پهلوی بود. مقامات سیاسیِ او را همه می‌دانند: نایب‌التولیه‌ی آستان قدس، استاندار، وزیر مختار شاه در بلژیک و عاقبت رییس شورای سلطنت. مهم‌ترین راز سربسته‌ی زندگی او، چه‌گونگی رسیدن او به شورای سلطنت در انقلاب ۱۳۵۷ و نقش او […]

14 نوامبر 2019

شاهرخ خان، ستاره‌ سینمای هند

شاهرخ خان، ستاره‌ سینمای هند، به گواهی تعداد هوادارانش، احتمالا پرطرفدارترین ستاره در سینمای جهان و با سابقه‌ایی بیش از ۲۵ سال و شرکت در ۸۰ فیلم، بی‌شک پدیده است. او همواره نگران سرنوشت سینمای هند بوده است. شاهرخ خان ضمن دفاع مستدل از بالیوود، معتقد است این سینما هنوز جای بسیار برای بهتر شدن […]

09 نوامبر 2019

سفر تاریخی «رابیندرانات تاگور» به ایران!

□   در سال ۱۳۱۱ شمسی، دولت ایران از رابیندرانات تاگور، شاعر و فیلسوف مشهور هندی، دعوت کرد تا به ایران مسافرت نماید. تاگور با قبول این دعوت، روز بیست و پنجم فروردین‌ماه آن سال از راه بوشهر وارد ایران شد و تا هنگام مراجعت به هندوستان که قریب چهل روز طول کشید، مهمان دولت ایران […]

09 نوامبر 2019

تاریخ و فرهنگ الموت

اشاره: مقاله‌ی حاضر متن ویراسته‌ی سخنرانی آقای دکتر امیرحسین شاه‌خلیلی در «اولین همایش بررسی تاریخ و فرهنگ الموت» است. □ تاریخ و فرهنگ الموت منطقه‌ی الموت، تاریخ و فرهنگ آن، از زمان‌های بسیار دور نه‌تنها مورد بی‌مهری و عدم توجه حکمرانان و اداره‌کنندگان این کشور بوده، بلکه محققین و پژوهشگران هم نهایت بی‌مهری را در […]

09 نوامبر 2019

نقدی بر کتاب؛ شاهنامه، شاه‌نامه نیست!

به قلم: دکتر ایرج صراف □ دوست گرامی و بزرگوار، آقای غ. فرهنگ فروتن، کتابی با عنوان شاهنامه، شاه‌نامه نیست تألیف کرده و مجدداً مقالاتی هم در همین مایه و به‌واقع تکرار مطالب در روزنامه‌ی فضیلت (چاپ رشت) به‌شکل پاورقی نوشته‌اند تا برای آنان که کتاب را نخوانده‌اند، فرصتی باشد تا از آن افاضات کسب […]

09 نوامبر 2019

شاهنامه‌ فردوسی و تعریف آن از ایرانیان

به قلم: امیدوار عالی محمودی شاهنامه‌ فردوسی کتاب ارزشمندی‌ست، که خاطرات و خطرات تاریخ و زندگی ایرانیان را به زیباترین سخن ماندگار کرده است، برای رسیدن به کیستی و چیستی خویش و خویشان و برای آشنایی با سرگذشت و تاریخی که فراز و فرودهای فراوانی را در تقدیر داشته است نیاز بسیاری به خوانش و […]

08 نوامبر 2019

نگاهی به زندگینامه پرویز اتابکی

به قلم:  مجید مهران   کی رفته ای ز دل  که تمنّا کنم تو را   کی بوده ای نهفته که پیدا کنم تو را (فروغی بسطامی) □ در روزهای پایانی اسفندماه ۱۳۸۳، یکی از فرهنگ‌دوستان و فرهیختگان این مرز و بوم کهن، که یک جهان علم و دانش و فضیلت بود و با تمام […]

08 نوامبر 2019

ذهن و زبان شعر!

به قلم: دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی □ «زبان» چیزی جز «ذهن» نیست و «ذهن» چیزی جز «زبان» نیست. وقتی‌که زبان شاعر تکراری‌ست، جهان‌بینی او هم تکراری‌ست. آن‌هایی که تصور می‌کنند با زبان فرخی سیستانی یا با زبان سعدی شیرازی می‌توان در این عصر تجارب انسانی عصر ما را تصویر کرد، به دلایل صددرصد علمیِ علم […]

08 نوامبر 2019

بررسی سبک شعر ملک الشعرای بهار

به قلم: زنده یاد دکتر حسین خطیبی □ بعضی از صاحب‌نظران معاصر بر این عقیده بودند که بعد از عبدالرحمن جامی، شاعر بلندآوازه‌ی قرن نهم هجری، در جامعیّت و روان‌سخنی و رسایی گفتار، شاعری هم‌پایه‌ی بهار نداشته‌ایم. این داوری را خود بارها از زبان دو استاد فرهیخته‌ی دیگرم، بدیع‌الزمان فروزانفر و جلال‌الدین همایی، شنیده‌ام. برخی […]

04 نوامبر 2019

نگاهی به زندگینامه عباس اقبال آشتیانی

اقبال آشتیانی در سال ۱۳۱۴ هجری‌قمری در آشتیان در خاندانی پیشه‌ور به دنیا آمد و به‌سال ۱۳۳۴ هجری‌شمسی، چشم از جهان خاکی فروبست و به سرای باقی شتافت. به‌قول رودکی که در رثای شهید بلخی گفته است: از شمار دو چشم یک تن کم       وز شمار خرد هـزاران بـیـش مرگ عباس اقبال آشتیانی هم از […]

04 نوامبر 2019

فن سخنوری و ارتباط آن با عدالت

به قلم: دکتر محمدرضا جلالی نائینی □ از آن هنگام که آدمی‌زاده در این سراچه‌ی ترکیب، تخته‌بند تن شده و با عنوان حیوان ناطق، از دیگر آفریدگان امتیاز یافته است، سخن و انسان هم‌زادان‌اند. در آغاز نقش سخن از قالب صوتی نخستین نیازها فراتر نمی‌رفته و نشانه‌یی بوده است از شادی یا اندوهی، کششی یا […]

04 نوامبر 2019

فهم شعر حافظ

به قلم: دکتر مهدی غفرانی جهرمی □ شعر حافظ را ـ مانند شعر شاعران دیگر ـ به‌سادگی بخوانید. به‌راحتی. به‌طور طبیعی. همراه با آرامش عقلی و احساسی. مانند کسی نباشید که تک‌تک کلمات بیت را زیر و رو می‌کند و به‌هم می‌ریزد تا به کشفی از پیش توهّم‌شده نایل شود. «چراغ‌ دانش» ی که نابه‌جا […]

03 نوامبر 2019

ضرورت نقد کارشناسانه‌ی شعر

به قلم: محمد حاجی زاده در ابتدا دوست داشتم عنوان این نوشتار: «از شعر گفتن» باشد، امّا با توجه به این‌که آقای اسماعیل خویی، شاعر و منتقد شعر امروز، این تیتر را مورد استفاده قرار داده، گفتم شاید این عاریت صورت خوشی پیدا نکند و به همین دلیل منصرف شده و نوشتم: «پیرامون شعر». بعید […]

03 نوامبر 2019

متن کامل وصیت نامه داریوش

□ اینک که من از دنیا می‌روم، بیست و پنج کشور جزو شاهنشاهی ایران است و در تمام این کشورها پول ایران رواج دارد و ایرانیان در آن کشورها دارای احترام هستند و مردم کشورها نیز در ایران دارای احترام می‌باشند. جانشین من خشایار باید مثل من در حفظ این کشورها بکوشد و راه نگهداری […]

03 نوامبر 2019

نقش شعر در بازآفرینی زبان فارسی

□ شعر فارسی بدون گفت‌وگو و بوک و مگر، نه‌تنها یگانه رسانه و سخنگو و منادی ملی، که بازآفرین و احیاگر قومیّت و تاریخ و فرهنگ و نژاد و نسب گم‌گشته و فراموش‌شده‌ی مردم سرزمین ماست از پس استیلای اعراب نومسلمان بر این آب و خاک. با شکست نهاوند به سال ۲۱ هجری که تازیان […]

03 نوامبر 2019

وطن خواهی در شعر سیاسی

به قلم: محمدرضا درخشنده □ با وقوع انقلاب مشروطه، ادبیات فارسی در حوزه‌ی اندیشه‌ی اجتماعی و سیاسی دچار تحولات بنیادین گردید. مفاهیم ادبی چه در نثر و چه در نظم، رنگ و بوی اجتماعی و سیاسی گرفت و اندیشه‌ی تجددخواهی و نوگرایی و گریز از سکون، وجه غالب ادبیات فارسی گردید. در این میان، شعر […]

03 نوامبر 2019

آخر شاعر کلاسیک شعر فارسی!

به قلم: مهدی برهانی برین چکامه آفرین کند کسی       که پـارسی شناسد و بهای او □ زندگی‌نامه بهار در سال ۱۳۰۴ هـ.ق در شهر مشهد چشم به جهان گشود ـ در آستانه‌ی قرن چهاردهم ـ تقارن آغاز این قرن با تولد «بهار»، مرزی طبیعی برای تحول شعر فارسی پدید آورده است. به همین روی، ادبیات […]

03 نوامبر 2019

برابری قصاص زن و مرد!

به قلم: دکتر نعمت احمدی □ حضرت آیت‌الله یوسف صانعی درباره‌ی برابری قصاص نظر فقهی جالبی دارند که برگرفته از کتاب فقه و زندگی (شماره‌ی ۲، چاپ مؤسسه‌ی فرهنگی فقه‌الثقلین) است. در این مقاله‌، به بیان دیدگاه فقهی ایشان می‌پردازم: در مقاله‌ی حاضر، به برابری قصاص زن و مرد و در آینده به برابری قصاص […]

03 نوامبر 2019

سیاست «موازنه‌ی منفی»!

به قلم: زنده یاد ایرج افشار □ ۱ـ درآمد سیدحسن تقی‌زاده در نامه‌یی مورّخ ۲۶ بهمن ۱۳۲۶، خطاب به وزارت امور خارجه به موضوع نفت و مقاصد شوروی و انگلیس و امریکا پرداخته است و از مقوله‌ی سیاست «موازنه‌ی منفی» سخن به میان آورده و طبعاً نظرش به نظریه‌یی‌ست که دکتر محمد مصدق در آن […]

01 نوامبر 2019

ایماژهای مولوی وار سهراب سپهری

به قلم: نرگس اسکوئی □ در هر سحری ز مشرق عشق هـم‌چـون خـورشـیـد مـا برآییم مجموعه‌ی «شرق اندوه» سومین مجموعه از میان هشت مجموعه‌ی شعری سهراب است که برای اولین‌بار در سال ۱۳۴۰ به‌چاپ رسیده است. این مجموعه از چندین جهت ذهن خواننده را به سمت اشعار دیوان شمس سوق می‌دهد و آن بی‌خودی و […]

01 نوامبر 2019

اشعار حافظ به لحاظ تنوع و مضامین

به قلم: منوچهر مرتضوی □ ۱ـ خط ساقی گر از این گونه زند نقش بر آب ای بسا رخ که به خونابه منقّش باشد بیت بالا از لحاظ تنوع و اجتماع مضامین مختلف اصلی و ایهامی بسیار جالب و قابل توجه است. در مفهوم اصلی بیت که مفهومی مرکب از دو استعاره به شرح زیر […]

01 نوامبر 2019

اصطلاحات خوشنویسی دیوان حافظ

به قلم: آزاد محمودی  □ شکی نیست خواجه شمس‌الدین محمّد حافظ با دانش‌ها و هنرهای گوناگون روزگار خویش آشنا بوده است. دیوان این شاعر بزرگ دربرگیرنده‌ی بسیاری از اصطلاحات کلامی عرفانی و هنری است که به‌وسیله‌ی شارحان توانمند تجزیه و تحلیل شده است. امّا از جمله زمینه‌هایی که نه‌تنها در شعر حافظ بلکه در شعر […]

01 نوامبر 2019

واقعیت فال حافظ!

به قلم: بهاءالدین خرمشاهی □ موضوع بحث ما فال حافظ است، و ببینیم که این فال حافظ صرفاً یک تفریح است، صرفاً یک بازی است، حالا سطح بالا، یک سرگرمی است یا راه به‌جایی می‌برد. فال حافظ به کجا می‌رسد؟ به کجا تکیه دارد؟ چرا بعضی از فال‌ها راست و درست درمی‌آید؟ جواب می‌دهد. حرف […]

01 نوامبر 2019

داستان معجزه!

به قلم: فرید جواهر کلام □ حالتی دیگر بود کان نادر است تو مشو منکر، که حق بس قادر است همکاری با سفارت هندوستان در سالیان پیشین به‌عنوان مترجم، این فایده‌ی معنوی را برایم داشت که دوستان ثابت‌قدمی پیدا کنم. اکنون که آن‌ها به هند رفته بودند، ارتباط من با ایشان از راه نامه و […]

01 نوامبر 2019

تاسیس دانشگاه تهران!

□ تأسیس دانشگاه یکی از وقایع مهم در تاریخ ایران است که نخستین‌بار میرزا تقی‌خان امیرکبیر ـ صدراعظم اصلاح‌طلب ناصرالدین شاه ـ به این خدمت بزرگ پرداخت و از کشور اتریش شماری چند استاد و مشاور طلبید و لوازم احداث آن را نیز سفارش داد. استادان و مشاوران اتریشی و لوازم ساختمانی دارالفنون، مقارن عزل […]

29 اکتبر 2019

بیداد محمود غزنوی با کتاب‌خانه‌ها و خردمندان ری

به قلم: عزت‌الله فولادوند □ به‌راستی مردمانی که از سپیده‌دم تاریخ بدین خاک روی آورده‌اند، سرگذشتی از خود به‌جای نهاده‌اند خونین‌تر و دردناک‌تر از همه‌ی فجایعی که ساکنان زمین از سر گذرانده‌اند! این فلات اسطوره و حماسه که بایدش گاهواره و خاستگاه تاریخ و فرهنگ جهان نامید، به‌واسطه‌ی مقام و موقعیت برجسته‌ی جغرافیایی و اقتصادی […]

29 اکتبر 2019

سیری در سلوک عطار!

در میان بزرگان شعر و عرفان فارسی زندگی هیچ شاعری به‌اندازه‌ی زندگی شیخ فریدالدین ابوحامد محمّد بن ابراهیم کدکنی نیشابوری، معروف به عطار، در پرده‌ی ابهام نهفته نمانده است و حتا سال تولد و مرگ وی نیز معلوم نیست همین اندازه می‌دانیم که در نیمه‌ی دوم سده‌ی ششم و ربع اول سده‌ی هفتم می‌زیسته است. […]

29 اکتبر 2019

بررسی ارتباط اسطوره و حسیت!

به قلم: صغری دیوسالار □ مقدمه تأمل و تحقیق در حوزه‌ی اسطوره‌شناسی شعر سپهری، این فرصت را میسّر ساخت تا بتوانیم هرچند مختصر از دانش و اندیشه‌ی اسطوره‌یی وی بحثی به میان آوریم. مسلّم است که، شعر سپهری شعری‌ست اسطوره‌مند و کلامش با اسطوره پیوندی ژرف دارد. ذهن نوستالوژیک سهراب با گذشته و بُنْ‌مایه‌ی اساطیری […]

29 اکتبر 2019

تاریخچه محضر و دفترخانه رسمی

به قلم: دکتر احمد مهدوی دامغانی □ مقدمه واژه‌ی «دفتر» که بعضی آن را عربی دانسته‌اند (خفاجی در شفاء‌الخلیل و فیُّومی در مصباح‌المنیر به‌نقل زَبِیدی در تاج‌العروس ۳۰۹/۳) و بعضی آن را یونانی و بعضی دیگر فارسی دانسته‌اند (حاشیه‌ی برهان قاطع، چاپ معین ۷۰/۲) در اصل به‌معنای دسته‌ای از کاغذ به‌هم‌پیوسته یا صورت ریز محاسبات […]

29 اکتبر 2019

ملّت‌گرایی «ناسیونالیسم» و عناصر تشکیل‌دهنده‌ آن

به قلم: دکتر محمّدرضا بیگدلی □ تلاش و فداکاری ملّت‌ها، برای کسب استقلال ملّی و آزادی و یا جلوگیری از تجاوز به آن، یکی از پُرشورترین حوادث و اتفاقات تاریخ بشر است. استقلال یا آزادی ملّی، از دوران باستان مهم‌ترین محرک و بزرگ‌ترین عامل در حوادث تاریخی بوده و با پیشرفت تمدن، فرهنگ، تکنولوژی، فناوری […]

29 اکتبر 2019

دکتر مهدی آذر، پزشکِ فرهنگ‌پرورِ آزاده

به قلم: دکتر محمّدحسین عزیزی □ پیشگفتار نگاهی به پیشینه‌ی تاریخی پزشکان در ایران نشانگر آن است که برخی از آن‌ها افزون بر پرداختن بر حرفه‌ی پزشکی، در عرصه‌های دیگر از جمله سیاست نیز گام نهاده‌اند. برای نمونه، ابن‌سینا (۳۷۰ـ۴۲۸ هـ.ق) پزشک دانشمند و فیلسوف متفکّر، از پزشکانی بوده که مدتی جامه‌ی صدارت پوشیده است. […]

29 اکتبر 2019

نظری گذرا بر کتاب «نون و القلم»

به قلم: حمیدرضا آزادی نوبندگانی □ در این مختصر سعی شده است تا در حد امکان و به فراخور معلومات اندک نویسنده‌ی این سطور، از دید آل‌احمد ـ البته اگر بتوان این‌طور گفت ـ به صادق هدایت پرداخته شود. «یکی از مهم‌ترین مضامین داستان‌های ایرانی این دوره، تشریح چه‌گونگی شکست روشنفکران است. بهرام صادقی، طنز […]

29 اکتبر 2019

نگاهی به زندگینامه عبدالقادر مراغی

□ عبدالقادر پسر غیبی حافظ مراغی۱، ملقّب به «حافظ»، «گوینده» و «نظام‌الدّین» و مشهور به «ابن غیبی» یا «حافظ‌المراغی» یا «عبدالقادر گوینده»، در سال ۷۶۸ (هـ.ق.) در شهر مراغه دیده به جهان گشود.۲ در چهار سالگی به مکتب رفته، در هشت سالگی حافظ قرآن گردیده و در ده سالگی از تحصیل صرف و نحو و […]

29 اکتبر 2019

نقدی بر مرغ بهشتی؛ زندگی و شعر شهریار

دکتر مریم مشرف در سرتاسر ایران، شهریورماه، سال‌گشت درگذشت شهریار، شاعر بلندآوازه‌ی معاصر است که بعضی اشعار او در میان عامه‌ی مردم ایران از مقبولیتی هرچه تمام‌تر برخوردار شده است و به این دلیل دو سه سال پیش مجلس شورای اسلامی قصد داشت که روز خاصی را به‌نام «روز شهریار یا روز شعر» تصویب کند. […]

29 اکتبر 2019

نقش قوه قضائیه در تحکیم هویت ملی!

به قلم پرفسور سید حسن امین □ ۱ـ درآمد نظام حقوقی و فرهنگ قضایی هر قبیله و هر قوم و ملتی، آیینه‌ی تمام‌نمای درجه‌ی تمدن آن قوم و ملت و به این اعتبار از عوامل قوام و دوام هویت ملّی است، زیرا در سطح جهانی و در طول تاریخ بشری، حقوق بیش از زبان، هنر […]

29 اکتبر 2019

نگاهی به زندگینامه پروفسور لورنس پل الول

به قلم: پرفسور سید حسن امین □ زنده‌یاد پروفسور لورنس پل الول ـ ساتن Lawrence Peter Elwell-Sutton (1912ـ۱۹۸۴ میلادی)، استاد فقید زبان و ادبیات فارسی و رییس بخش مطالعات‌ ایران‌شناسی دانشگاه ادینبورا Edinburgh مرکز ایالت اسکاتلند در شمال کشور انگلیس بود که من سال‌های پایانی عمر او را در ادینبورا دریافتم. شهر ادینبورا که فرانسوی‌ها […]

28 اکتبر 2019

احزاب سیاسی از مشروطیت تا امروز!

به قلم: دکتر نقی لطفی ○ برای ابراز نظر درباره‌ی حکومت و یا احتمالاً انتقاد و یا مخالفت با آن ابزارها و وسایل خاصی وجود دارد که این ابزارها می‌توانند اشکال متفاوتی به خود بگیرند و به‌طور عام هم غالباً به‌صورت مبارزات سیاسی ـ اجتماعی درمی‌آیند. پس نفس مکانیسم مبارزه با قدرت حاکمه، یک مسأله‌ی […]

28 اکتبر 2019

مذاکرات وزیر امورخارجه بریتانیا با ایران در سال ۱۳۵۲

□ سرالک داگلاس هیوم، وزیرخارجه‌ی بریتانیا، در روز هشتم ژوئن ۱۹۷۳ (۱۸ خرداد ۱۳۵۲) برای یک دیدار رسمی چهارروزه برای دیدار با مقامات ایرانی و شرکت در اجلاس وزرای خارجه کشورهای عضو پیمان سنتو به تهران آمد. وی یک روز بعد از ورود با محمّدرضاشاه در کاخ نیاوران ملاقات و پیرامون مسایل مختلف مورد علاقه‌ی […]

28 اکتبر 2019

واقعه شوم سوم شهریور ۱۳۲۰

به قلم: مجید مهران □ در هنگام اشغال ایران توسط نیروهای شوروی و انگلیس از شمال و جنوب و غرب کشور (استان‌های خوزستان و ایلام)، من شانزده سال داشتم و طبعاً آن‌چه که در تهران اتفاق افتاد و شایعات را می‌شنیدم، در خاطره‌ام نقش بسته است و می‌توانم وقایع مهمّی را که در آن موقع […]

28 اکتبر 2019

موسیقی دانان ایرانی

به قلم: استاد عباس منطقی □ ۱ـ درآمد روان‌شاد محمّدعلی امام شوشتری، در کتاب ایران گاهواره‌ی دانش و هنر به استناد تحقیقات بزرگانی چون هنری جورج فارمر، می‌نویسد که اعراب جز حُدی (به ضمّ ح بر وزن جدی) برای تحریک و ترغیب شتران که تندتر بروند و نصب (به فتح اول و بر وزن شرم) […]

28 اکتبر 2019

متن کامل فرمان کوروش کبیر

□ متن کامل کهن‌ترین سند نوشتاری از عصر هخامنشی مشتمل بر فرمان کوروش کبیر به هنگام تسخیر شهر بابل در ۵۴۰ پیش از میلاد به‌زبان اصلی (بابلی نو): «… ]نقطه‌چین‌ها افتادگی‌های اصلی لوحه‌ی گلین فرمان کوروش است[… نبونیدوس ]نبونئید Nebunaid، شاه بابل تا ۵۴۰ پیش از میلاد که سال تسخیر بابل به‌دست کوروش است[… بنا […]

28 اکتبر 2019

علل سقوط رضا شاه و سقوط ایران!

به قلم: زنده یاد دکتر انور خامه ای □ رضاشاه با موافقت دولت‌های انگلیس و شوروی به سلطنت رسیده بود و در سال‌های اول فرمانروایی خود، روابط دوستانه و محکمی با این دو دولت داشت. ولی پس از روی‌کارآمدن هیتلر و نازی‌ها در آلمان، به‌تدریج به اقدام‌هایی دست زد که موجب نارضایی آن دو دولت […]

28 اکتبر 2019

نوشی! داستان کوتاهی از علی جواهر کلام

□ فریبرز، استاد زبان، روی صندلی راحت نشسته، مشغول خواندن روزنامه بود که ساناز دخترش از در وارد شده، گفت: ـ سلام بابا، فردا می‌خوام یه شاگرد جدید برات بیارم. ـ شاگرد جدید؟ کیه؟ اسمش چیه؟ ـ نوشی، از هم‌شاگردی‌های خودم تو هنرکده است. ـ نوشی؟ نوشی هم شد اسم؟ این اسم‌های جدید بی‌هویّت چیه […]

28 اکتبر 2019

نقش سید ضیاء در کودتای ۱۲۹۹!

به قلم: دکتر محمدرضا جلالی نائینی □ سیّدضیاءالدین طباطبایی عامل سیاسی کودتای ۱۲۹۹ هجری‌خورشیدی و نخست‌وزیر کودتا، در حدود یک‌صد روز در ایران حکومت کرد و بعد از سقوط دولتش به خارج تبعید شد و پس از بیست‌ویک‌ سال به وطن بازگشت و قبل از ورودش به ایران، شهروندان یزدی‌اش او را از حوزه‌ی شهر […]

28 اکتبر 2019

نخستین آرامگاه عمر خیام!

به قلم: حجت حسن ناظر ای کـاش کـه جـای آرمـیـدن بـودی یــا ایــن ره دور را رســیــدن بـودی کاش از پس صدهزار سال از دل خاک چـون سـبـزه امـیـد بـر دمیدن بودی □ تاریخ اولین بنایی که بر آرامگاه خیام ساخته شده است، نامشخص است، امّا این بنا در قرن یازدهم هجری رو به ویرانی […]

27 اکتبر 2019

نقدی بر کتاب حافظ و الهیات رندی!

به قلم: دکتر محمدجواد شریعت □ قبل از هر چیز باید این نکته را تذکر دهم که این بنده آقای دکتر محمود درگاهی را شخصی عالم و باسواد و محقق می‌دانم و استفاده‌ی ایشان را از منابع متعدد، و آن‌چه درباره‌ی حافظ نگاشته شده است ـ حتا از نوارها و دیسکت حافظ دکتر عبدالکریم سروش […]

27 اکتبر 2019

بررسی آثار مهدی اخوان ثالث!

به قلم: دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی □ در این لحظه، هیچ تردیدی ندارم که هر هنرمند بزرگی، در مرکز وجودی خود، یک تناقض ناگزیر دارد. تناقضی که اگر روزی به ارتفاع یکی از نقیضین منجر شود، کار هنرمند نیز تمام است و دیگر از هنر چیزی جز مهارت‌های آن برایش باقی نخواهد ماند. کشف مرکز […]

27 اکتبر 2019

نقدی بر کتاب علت عقب ماندگی ما!

به قلم: دکتر مهدی پرهام □ پرسشی که در بالا به‌نظر می‌رسد، عنوان کتابی است که سال قبل دوست دیرینه‌ام دکتر علیمحمد ایزدی با نثری روان به طبع و نشر رسانده است. دکتر علیمحمد ایزدی، مهندسی کارآزموده است که دکترای خود را با امتیاز در امریکا گذرانده و استاد دانشگاه شیراز بوده است. امّا آن‌چه […]

27 اکتبر 2019

شرح و تفسیر تعبیرات ادبی حافظ

به قلم: دکتر منوچهر مرتضوی □ نقشی بر آب می‌زنم از گریه حالیا تـا کـی شود قرین حقیقت مجاز من موضوع مقاله‌ی حاضر شرح و تفسیر یکی از تعبیرات ادبی حافظ است که در قالب توریه و از پرتو ایهام یک سلسله مضامین جالب و لطیف به‌وجود می‌آورد. تعبیر و تمثیل مورد بحث فی‌نفسه قابل […]

27 اکتبر 2019

قصیده جشنِ بهاران اخوان ثالث

این قصیده یکی از شگفت‌انگیزترین آثار زبان فارسی به‌شمار می‌آید. اثر حاضر در بحر قریب اَخْربِ مَکفوف (= مفعولُ مفاعیلُ فاعلاتن) سروده شده که از دشوارترین ـ و در عین حال ـ از دل‌پذیرترین وزن‌های ادب پارسی‌ است.   جشنِ بهاران اردویِ بهاران، چو کاروان‌ها بشکوه درآمد به بوستان‌ها مرغانِ سفرکرده بازگشتند آسوده ز سرما، […]

25 اکتبر 2019

سهم گیلان در قیام مشروطه!

به قلم: ابراهیم مروجی □ همه‌ساله در نقاط گوناگون ایران، به‌مناسبت فرارسیدن سال‌روز صدور فرمان مشروطیت، جشن‌ها و مراسم بزرگ‌داشتی برگزار می‌شود و نام و یاد مبارزان راه آزادی ایران‌زمین گرامی داشته می‌شود. از قرار معلوم،‌امسال نیز مانند سال‌های گذشته، استان آذربایجان شرقی گوی سبقت را در زمینه‌ی برپایی یک‌چنین برنامه‌های بزرگ‌داشتی از استان‌های دیگر، […]

24 اکتبر 2019

توطئه‌ دربار و انگلیس بر ضد دکتر مصدق

به قلم: سید محمدباقر برقعی □ قیام ۳۰ تیر ۱۳۳۱ یکی از روزهای به‌یادماندنی و افتخارآفرین تاریخ سیاسی ایران است: روزی که خرد جمعی و اراده‌ی ملّی بر استبداد و خودرأیی پیروز شد و مشارکت خودجوش و خودانگیخته‌ی مردم در سرنوشت خود، توطئه‌های داخلی و خارجی بر ضدّ منافع ملّی را خنثی کرد. توطئه‌ی دربار […]

24 اکتبر 2019

محمدحسن بدیع سراینده قصیده وطنیه

به قلم: سید محمدباقر برقعی □  محمّدحسن بدیع (نصرت‌الوزاره)، فرزند محمّدرضا بهبهانی، در سال ۱۲۵۱ هجری‌شمسی علوم ادبی و عربی را در زادگاه خود (کاظمین) فراگرفت و با زبان فرانسه آشنایی یافت و در اوان پیدایش مشروطیت مقالات و اشعار تند و مهیجی در روزنامه‌ی حبل‌المتین نگاشت و در بصره به تشکیل جمعیت ایرانیان پرداخت. […]

24 اکتبر 2019

اندرزنامه ای از اواخر قاجاریان!

به قلم: پرفسور سید حسن امین □ دیباچه‌ و خطبه‌ پرستش سزاوار ذاتی است که انسان را قابل علم و هنر و صنعت و کتابت قرار داده است. و درود بر مبدأ سلسله‌ی ممکنات و موجودات عالم امکان، که شرافت علم را دانسته و فضل دانشمندان را بر بی‌دانشان و عابدین، نظیر فضل خود بر […]

22 اکتبر 2019

از زندگی صائب تبریزی چه می دانیم؟

به قلم: نظمی تبریزی □ در واقع زادگاه صائب کجا بود، او در چه سالی متولد شده، چند سال عمر کرده و در چه سالی در اصفهان رخ در نقاب خاک کشیده است؟ این چهار سؤال تا این اواخر در پرده‌ی ابهام بوده است، نه تنها برای نگارنده‌ی این سطور، بلکه برای اغلب تذکره‌نویسان و […]

22 اکتبر 2019

نگاهی به فرآیند آزادی و فدرالیسم

مهندس محمدعلی مولوی سالها پیش زنده یاد تیمسار سرلشکر فربد، در مقاله‌ی «فرایند آزادی و فدرالیسم در منطقه و ایران»، مسأله‌ی بسیار مهمی را به میان کشیده‌اند که بویژه در شرایط حسّاس کنونی منطقه، پس از اشغال عراق از سوی نیروهای ائتلاف و بروز گرایش‌های خودمختاری، شایان توجه بسیار است. در آن مقاله، با اشاره‌ای […]

21 اکتبر 2019

زندگی نامه محمدعلی تربیت

به قلم: محمدتقی سبکدل □ محمدعلی تربیت، یکی از رجال فرهنگ و معارف آذربایجان که خدمات ارزنده‌ای به معارف کشور انجام داده است، در تیرماه ۱۳۱۸، از جهان درگذشت و این مختصر به همین مناسب به ماهنامه‌ی حافظ تقدیم می‌شود. محمدعلی‌ تربیت، فرزند میرزا صادق (از احفاد میرزا مهدی‌خان استرآبادی، مؤلف تاریخ جهان‌گشای نادری  و […]

21 اکتبر 2019

جشن تیرگان؛ آرش بنیانگذار گفت و گوی تمدن ها!

به قلم: مهندس خسرو پیران □ نیاکان ما می‌کوشیدند به‌مناسبت‌های گوناگون، به درگاه خداوند روی بیاورند و شکرگزاری و نیایش کنند. از این‌روی، یکی از راه‌هایی که برای این مقصود انتخاب کرده بودند، این بود که هر روزی را (که به‌نام فرشته‌ای می‌شناختند) چون با ماه هم‌نامش مصادف می‌شد، جشن می‌گرفتند و نیایش می‌کردند، مثلاً […]

21 اکتبر 2019

اصلاحات حقوقی در زمان رضاشاه پهلوی

به قلم: هادی عنایت □ ضعف دولت ایران و هرج و مرج و بی‌نظمی در سراسر کشور، منجر به کودتای اسفند ۱۲۹۹ و روی‌کارآمدن رضاشاه و سرانجام به‌تخت‌نشستن وی در ۱۳۰۴ شد. پادشاه جدید به‌وسیله‌ی گروهی از روشن‌فکران تجددخواه حمایت می‌شد که تحت تأثیر عقاید «نهضت روشنگری» بودند، ولی اغلب آنان اعتقاد داشتند که کشور […]

21 اکتبر 2019

متن قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

□  کلیّات اصل سوم: دولت جمهوری اسلامی ایران موظف است برای نیل به اهداف مذکور در اصل دوم، همه‌ی امکانات خود را برای امور زیر به‌کار برد: ۱ـ ایجاد محیط مساعد برای رشد فضایل اخلاقی براساس ایمان و تقوی و مبارزه با کلیه‌ی مظاهر فساد و تباهی. ۲ـ بالابردن سطح آگاهی‌های عمومی در همه‌ی زمینه‌ها […]

21 اکتبر 2019

حقیقت همیشه از افسانه عجیب‌تر است!

به قلم : فرید جواهر کلام شما زندگی عادی این و آن را به‌صورت داستان درمی‌آورید، دست مریزاد. حالا من داستان نگون‌بختی خود را به انشاء خودم برای‌تان می‌نویسم، شما آن را حک کنید، آیا راست می‌گویند که: «حقیقت همیشه از افسانه عجیب‌تر است؟» م. الف. سی و چند سال پیش، در خانواده‌ی ثروتمندی به‌دنیا […]

21 اکتبر 2019

اندرزنامه‌نویسی ایرانی؛ بزرگداشت دکتر غلامحسین صدیقی

دکتر ناصر تکمیل‌همایون ـ عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی □ در دهمین سالگرد رحلت استاد فرزانه و علّامه‌ی عالی‌قدر، روان‌شاد دکتر غلام‌حسین صدیقی، به‌عنوان یکی از شاگردان آن بزرگوار، در همین مکان، درباره‌ی پایگاه علمی و نقش تاریخی معظم‌له در بنیانگذاری علم «جامعه‌شناسی» به‌معنای اخص و توسعه‌ی علوم اجتماعی به‌معنای اعم، […]

21 اکتبر 2019

اختلاف در نسخه های حافظ!

به قلم: دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی  □ ۱ـ درآمد ظاهر امر چنین می‌نماید که در عصر اخیر، بیش‌ترین پژوهش‌هایی که در باب حافظ انجام شده، در پیرامون اختلاف نسخه‌های دیوان اوست، نه بحث در مبانی هنر او. امّا در یک چشم‌انداز دیگر، همین مباحث مربوط به نسخه‌بدل‌ها هم، در حقیقت، غیرمستقیم، بحث در هنر او […]

21 اکتبر 2019

تاریخچه دادگاه انتظامی قضات در ایران

به قلم دکتر حسین شهسوارانی قاضی سابق دادگستری در خانواده و سازمان قضایی سربلند دادگستری ایران، دادگاه انتظامی قضات به‌مـنـزلـه‌ی سرپرست دل‌سوز و آگاه این خانواده و نگهبان راستی و درستی و شاهین ترازوی عدالت و در واقع مربی و معلم و سازنده‌ی نظم و انضباط و کانون دانش و فضیلت و چلچراغ ارشاد و […]

20 اکتبر 2019

نقد و تحلیلی بر سنت گرائی!

به قلم: دکتر علی اکبر افراسیاب پور □ یکی از دانشمندان برجسته‌ی ایرانی که در جهان اندیشه جایگاهی ممتاز دارد، دکتر سیدحسین نصر است. ایشان مطالعات عمیقی در زمینه‌های فلسفه و عرفان اسلامی، فرهنگ و هنر دینی و خرد و علوم ایرانی انجام داده و مایه‌ی افتخار ایرانیان است. متأسفانه کوتاه‌بینی‌های سیاسی و عدم درک […]

19 اکتبر 2019

قداست آتش در فرهنگ عامیانه‌ی سبزوار

به قلم: ابوالفضل بروغنی □ زمینه‌ی اصلی این مقاله، کاوش در تجلّی و نشانه‌های بزرگ‌داشت آتش در فرهنگ امروزین مردم خراسان، بویژه «سبزوار» است. این مقاله نشان می‌دهد که قداست آتش از میان گرد و غبار قرون، خود را هنوز می‌نمایاند و در ژرفای روان جامعه‌ی به‌اصطلاح «متمدّن و مدرن و پست‌مدرن» هنوز ردّپایی دارد، […]

19 اکتبر 2019

تاریخچه موسیقی ایرانی

به قلم: عباس منطقی ۱ـ درآمد هر نوع آگاهی یا معرفتی که نصیب انسان می‌گردد، در یکی از سه حوزه‌ی علم، فلسفه و یا هنر قرار دارد، بدین معنی معرفتی نیست که خارج از آن سه حوزه جای داشته باشد. البته همه می‌دانیم که متفکّران قرون اولیه هجری تعریفی از علم داده‌اند که شامل همه‌ی […]

19 اکتبر 2019

شایعه‌ی شاعری شاه اسماعیل صفوی!

شاه اسماعیل صفوی شاعر بود و به ترکی و فارسی شعر می‌گفت به قلم: نیکنام ایرانی □ در صفحه‌ی ۴۹ ماهنامه‌ی حافظ شماره‌ی ۲ (اردیبهشت ۱۳۸۳)، آقای فیروز منصوری، طی مقاله‌ای با عنوان «شایعه‌ی شاعری شاه اسماعیل صفوی» در مقام انتقاد نوشته بودند که شاه ‌اسماعیل صفوی شاعر نبوده و دیوانِ شعری هم نداشته است؛ […]

19 اکتبر 2019

سال شمار زندگی فردوسی و تدوین شاهنامه

به قلم: محمد امین ریاحی  □ درباره‌ی تاریخ تولد فردوسی و آغاز نظم کتاب و مدت زمانی که شاعر صرف کار عظیم خود کرده و تدوین‌های مختلف آن، نظرهای گوناگونی اظهار شده و غالباً هر نظری حاصل شتاب‌زدگی و توأم با شک و تردید بوده است و این حدس‌های آمیخته به تردید و ابهام از […]

19 اکتبر 2019

متن کامل کنوانسیون رفع همه‌ی انواع تبعیض از زنان

کنوانسیون محو کلیه‌ی اشکال تبعیض علیه زنان در تاریخ ۱۸ دسامبر ۱۹۷۹ (۲۷ آذر ۱۳۵۸) توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد تصویب و برای امضا، تصویب و الحاق کشورها مفتوح گردید. این کنوانسیون براساس بند ۱ ماده‌ی ۲۷ در تاریخ ۱۲ شهریور ۱۳۶۰ (سوم سپتامبر ۱۹۸۱) لازم‌الاجرا شد. مقدمه دول عضو کنوانسیون حاضر، با عنایت […]

18 اکتبر 2019

آهو… هنوز هم تو را می خواهم…

به قلم: فرید جواهرکلام □ فریدون قبل از خارج شدن از منزل، جلوی آینه ایستاد و خوب خود را برانداز کرد. می‌خواست خیلی مرتب باشد. در آینه چه می‌دید: پیشانی بلند، ابروان پُرپشت، چشمان جذّاب، موهای بلند فلفل‌نمکی، بینی قلمی، سبیلی ظریف و صوفیانه، روی‌هم‌رفته، سیمایی شاعرانه داشت. لباسی متناسب و شیک پوشیده بود، چون […]

17 اکتبر 2019

«قصیده‌ی وطنیّه» را چه کسی سرود؟

به قلم: دکتر شاهین سپنتا مفهوم وطن و شعر وطنی در طول تاریخ پر فراز و نشیب ادب فارسی، سرایندگان پارسی‌گو برداشت‌های متفاوتی از مفهوم وطن داشته‌اند و از دیدگاه متفاوتی به این مقولــــه پرداخته‌اند. در آثار گروهی از سرایندگان چون ابوسعید ابوالخیر، مسعود سعدسلمان، ناصرخسرو، سعدی و حافظ، مفهوم وطن به‌عنوان روستا یا شهر […]

17 اکتبر 2019

یک اصطلاع موسقیائی در شعر حافظ

به قلم : دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی □ در اغلب نسخه‌های کهن و معتبر دیوان حافظ، کاتبان این بیت را بدین‌گونه ضبط کرده‌اند: زبـان کلکِ تو حافظ چه شکر آن گوید که گفته‌ی سخنت می‌برند دست به دست۱ کاتبان دوره‌های بعد که معنیِ «گفته‌ی سخن» را نمی‌دانسته‌اند، آن را به «تحفه‌ی سخن» و «شِکّرِ سخن» […]

17 اکتبر 2019

حافظ؛ خواجه مصلحت اندیش شیراز

به قلم : دکتر بهروز ثروتیان برخی از عزیزان از اهل قلم و اهل کلام، بر آن عقیده هستند که خواجه حافظ شیرازی، در قید و بند اصلاحات اجتماعی نبوده و یا به‌عبارتی صریح‌تر، به حکومت‌های خودکامگان از صمیم دل اعتقاد داشته و هرگز به بهبود اوضاع نمی‌اندیشیده و از روی احساسات و در عالم […]

16 اکتبر 2019

تاریخچه کاپیتولاسیون در ایران

از معاهده ترکمانچای تا پایان سلطنت پهلوی به قلم : پروفسور سیّدحسن امین □ ۱ـ پیشینه‌ی تاریخی کاپیتولاسیون یا رژیم قضاوت کنسولی به‌معنای مصونیت بیگانگان از صلاحیت‌های قضایی حاکمیّت ملی، پیشینه‌ای پانصد ساله دارد. دولت‌های اروپایی نخستین بار در ۱۴۵۳ م. در عصر سلطان سلیم در قلمرو عثمانی از امتیازاتی چند از جمله معافیت از […]

16 اکتبر 2019

جای پای شاعران دیگر در دیوان حافظ

به قلم : پرفسور سید حسن امین □ برای مثال، حافظ، سعدی (وفات ۶۹۱ ق.) را نزد همه‌ «استاد غزل» خوانده و در غزلیات زیر از او استقبال کرده است: حـافـظ: زلـف بـر باد مده تا ندهی بر بادم سعدی: من از آن روز که در بند تواَم آزادم حافظ: باغ مرا چه حاجت سرو […]

14 اکتبر 2019

حافظ و آیین ‌عیّاری و جوانمردی

به قلم : دکتر اسماعیل حاکمی □ جوان‌مردی به‌معنی راه و روش گروهی است که اساس عقیده‌ی آنان این بود که از مردم کارسازی و دستگیری کنند و مهمان‌نوازی و بخشندگی داشته باشند و از ناتوانان و نیازمندان دستگیری نمایند و به آیین کرم و سخا رفتار کنند. در کتاب اسرارالتوحید در احوال و کرامات […]

13 اکتبر 2019

حاشیه‌ای بر کتاب تاریخ حقوق ایران

به قلم: دکتر اسدالله مرتضوی ـ مدیر و سردبیر ماهنامه‌ی جهان اندیشه سال ۱۳۸۲، حوزهدی نشر، شاهد انتشار کتابی بود که سال‌ها محقّقان و مشتاقان علم حقوق و سیاست و جامعه‌شناسی و تاریخ، در انتظار آن بودند. هرچند که تا این زمان، کتب و مقالات متعدید در زمینه‌ی تاریخ حقوق در ایران چاپ و منتشر […]

13 اکتبر 2019

ایران دوستی در سده های سوم و چهارم هجری

دکتر علینقی منزوی □ ۱ـ گذار از ثنویت به توحید اشراقی عقیدت ثنوی (دو بنی) که ریشه‌ی همه اندیشه‌های مذهبی و ملی مردم هند و ایرانی را تشکیل می‌داد، آدمی را چنان نشان داد که از دو مبدأ خیر و شر، به‌طوری ترکیب شده است که آن دو نیرو در وی خنثی است و آدمی […]

12 اکتبر 2019

جای پای شاعران دیگر در دیوان حافظ

به قلم: پرفسور سید حسن امین □ برای مثال، حافظ، سعدی (وفات ۶۹۱ ق.) را نزد همه‌ «استاد غزل» خوانده و در غزلیات زیر از او استقبال کرده است: حـافـظ: زلـف بـر باد مده تا ندهی بر بادم سعدی: من از آن روز که در بند تواَم آزادم حافظ: باغ مرا چه حاجت سرو صنوبر […]

12 اکتبر 2019

محاکم قضائی در زمان قاجاریه

به قلم:دکتر احمد مهدوی دامغانی □ از کیفیّت دقیق «محاکم» در اوایل دوران قاجاریه تا نخستین سال‌های پادشاهی ناصرالدّین شاه، اطلاع جامعی در دست نیست، ولی براساس مدارک موجود، می‌توان دانست که در این مدت و لااقل تا سال ۱۲۷۵ هجری (دوازدهمین سال سلطنت ناصرالدّین شاه) روش «قضا» و اصول محاکمات به همان نحوه‌ی گذشته […]

روابط ایران پیش و بعد از انقلاب با اسرائیل 12 اکتبر 2019

روابط ایران پیش و بعد از انقلاب با اسرائیل

به قلم: پرفسور سید حسن امین دبیرکل حزب ایران سال‌ها پیش (در مهر ۱۳۵۶)، مقاله‌ای با عنوان «یهودیان در ایران و جهان» در مجله‌ی وحید منتشر کرده بودم و اخیرا هم در مقدمه ای که بر کتاب زنی از مصر تالیف جهان سادات همسر انور سادات به ترجمه مریم بیات نوشته بودم به دلایل دیگری وارد ماجرای […]

11 اکتبر 2019

فردوسی بزرگترین شاعر ایران

امروز همه‌کس می‌داند که فردوسی بزرگ‌ترین شاعر ایران و شاهنامه‌ی او ارزنده‌ترین شاهکار جاودانی زبان و اندیشه و فرهنگ ایرانی است و بسیاری از محققان به حق آن را بزرگ‌ترین حماسه‌ی جهان خوانده‌اند. فردوسی یک شاعر معمولی نظیر هزاران گوینده‌ای که در این مرز و بوم و به زبان این ملت شعر سروده‌اند و دیوان‌ها […]

11 اکتبر 2019

ضرورت نقد کارشناسانه‌ در جامعه‌ ادبی و هنری

به قلم: محمد حاجی زاده در ابتدا دوست داشتم عنوان این نوشتار: «از شعر گفتن» باشد، امّا با توجه به این‌که آقای اسماعیل خویی، شاعر و منتقد شعر امروز، این تیتر را مورد استفاده قرار داده، گفتم شاید این عاریت صورت خوشی پیدا نکند و به همین دلیل منصرف شده و نوشتم: «پیرامون شعر» بعید […]

10 اکتبر 2019

پارتی پائیزی؛ من این دنیا را دوست دارم!

به قلم : فرید جواهر کلام پاییز فصل دل‌انگیز و دلخواه، غروب زیبا، دوستان خوب، باغی با‌صفا وآرام و خوش‌منظره، در نقطه‌ای دور افتاده و خالی از جنجال در کرج. می‌توان حدس زد که دوستان، چه ضیافت شاد و پر‌سروری در پیش داشتند. این‌ها دوستان دوران نوجوانی، دبیرستانی یکدیگر بودند. هشت نفر: محمود (صاحبخانه) دامپزشک […]

دکتر یدالله سحابی معلم اخلاق و سلوک سیاسی 07 اکتبر 2019

دکتر یدالله سحابی معلم اخلاق و سلوک سیاسی

دو دهه از درگذشت استاد فرزانه، مبارز، مقاوم و خستگی‌ناپذیر معاصر، دکتر یدالله سحابی، استاد و پدر زمین‌شناسی ایران، عضو برجسته‌ی شورای عالی آموزش، از فعّالان نهضت مقاومت ملی و از بنیان‌گذاران و رهبران برجسته‌ی نهضت آزادی ایران، سپری شد. یاد آن مرشد و آموزگار گرامی هم‌چنان در دل شاگردان، یاران و هم‌رزمان او زنده […]

06 اکتبر 2019

استقلال ملی محور اندیشه ی ایرانیان

به قلم: ناصر تکمیل همایون c 1ـ موقعیت ایران به لحاظ جغرافیایی و شرایط «ژئوپولتیک»۹ تاریخی این سرزمین گسترده و منزلت درون‌جامعه‌ای آن و نیز قرار گرفتن در مسیر مهم‌ترین ارتباطات جهانی، از کهن‌ترین روزگاران به گونه‌ی شکل‌ گرفته که از چند سو (به‌ویژه از دو سوی شرق و غرب) در معرض حمله و تجاوز […]

گوشه ای از تاریخچه ملی شدن نفت 04 اکتبر 2019

گوشه ای از تاریخچه ملی شدن نفت

۱ـ قرارداد گس ـ گلشاییان دولت ایران برابر قانون مصوب ۲۹ مرداد ۱۳۲۶، مکلّف به استیفای حقوق ایران از شرکت نفت ایران و انگلیس گردیده بود. امّا سر نویل گس Neville Gass (نماینده‌ی تام‌الاختیار شرکت نفت ایران و انگلیس) نخست در هشتم مهر ۱۳۲۷ (در دولت عبدالحسین هژیر) به تهران آمد و تا بیست و […]

01 اکتبر 2019

چهارشنبه سوری در درگز

به قلم: محمدرضا فیض آبادی در این شب، در تمام نقاط این منطقه، آتش می‌افروزند و با خواندن اشعار شیرین و گرفتن فال و انجام مراسم دیگر، نحوست و بدبختی و پلیدی را از خود دور می‌سازند و در عوض، خوشبختی و تندرستی و طالع نیک برای خود آرزو می‌کنند. از آنجا که از قدیم‌الایام […]

01 اکتبر 2019

خراسان، زادگاه عالمان و شاعران

۱ـ مقدمه همه‌ جای سرزمین کهن‌سال ما، دانش‌پرور و ادب‌گستر بوده و هست و همه‌ی نقاط این مرز و بوم، از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب آن، چه در بلاد بزرگ که به آن‌ها سواد اعظم گفته‌اند و چه دیگر شهرها و حتّی قریه‌ها و آبادی‌های ایران‌زمین ـ که ظاهراً و قاعدتاً […]

30 سپتامبر 2019

عشق پُست مدرن با همکاری اینترنت و کامپیوتر!

به قلم: فرید جواهر کلام بعد از مدّت‌های مدید به دیدنم آمده بود، نوه‌ی عمویم بود، مردی چهل و پنج ساله، امّا قیافه‌اش پیرتر نشان می‌داد، خسته و افسرده بود. پرسیدم: ـ چرا این‌طور خسته و درمانده شده‌ای؟ سری تکان داد و گفت: ـ فرید خان دَس رو دلم نذار خیلی کِسِلم، حالم خوب نیس، […]

30 سپتامبر 2019

گذری به تاریخچه تدوین مرقع کاری

● ماهرخ وحیدنیا ـ نگارگر از کارهای جالب و درخور اعتنا که در طول تاریخ فرهنگ و هنر ایران به یادگار مانده، تدوین مرقع است. ترتیب کار به این صورت بوده است که مینیاتورها، تدهیب‌ها و خطوط استادان نام‌آور زمان را که به قطعات کوچک و بزرگ و الوان مختلف تهیّه شده، در کادرهای یکرنگ […]

30 سپتامبر 2019

تاثیر هنر بازیگری بر الگوی رفتاری مردم!

● احسان آذری هنرمندان الگوی مردم‌اند، ولی هنرمندان بازیگر یعنی هنر بازیگری، تأثیر بیشتری در اخلاق، رفتار و حرکت مردم دارند. منظورم از هنرمندی که بازیگر است، هر بازیگری نیست و منظورم از بازیگر هر هنرمندی نیست. متأسفانه در کشور ما تمام کسانی که به دنبال هنر می‌روند، هر کدام‌شان به نحوی در یک عشق […]

30 سپتامبر 2019

یادی از دکتر سادات ناصری

به قلم: دکتر عباس کی‌منش پاک‌نهادی که نام نامی‌اش سیّد حسن بود و پدر گرامی‌اش نیز بدین نام نیکومسمّی، روان پاکش از عالم لاهوت بود، چون عزم سفرش به سر افتاد، قدم به عالم ناسوت نهاد. استاد دکتر سیّد حسن سادات ناصری، به سال ۱۳۰۵ در تهران در خانواده‌ای علم‌دوست و مذهبی پا به عرصه‌ی […]

30 سپتامبر 2019

دانشگاه سنگر انقلاب و آزادی

دکتر ناصر تکمیل همایون ـ استاد و عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم انسانی منبع: مجله حافظ شماره یک درآمد در پی شانزدهم آذرماه ۱۳۳۲ ـ آن روز پرشکوه حماسه‌ی دانشجویی ـ دانشگاه و دانشگاهیان، منزلت اجتماعی و فرهنگی خود را، با توانمندی کامل پاسداری کردند و نشان دادند که دانشگاه دارای ساخت ملّی و دموکراتیک […]

29 سپتامبر 2019

چرخش نخبگان در حکومت های دموکراتیک و استبدادی

گفت‌وگو با دکتر نقی لطفی عضو هیأت علمی دانشکده‌ی ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد اشاره: چرخش نخبگان در ساخت حکومت و قدرت، یکی از مباحثی است که بسیاری از اهل نظر را به واکاوی تاریخ واداشته است. ما تز «چرخش نخبگان» را با دکتر نقی لطفی، مورّخ و استاد تاریخ دانشکده‌ی ادبیات و […]

29 سپتامبر 2019

نگاهی به شعر آزاد!

  دکتر محمّدرضا شفیعی کدکنی ـ استاد دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه تهران ۱ـ مدخل در سال‌های بعد از شهریور ۱۳۲۰، شعر فارسی به سیمای دیگری درآمد. در کنار نیما و بیش و کم با توجّه به کارهای او، چند شاعر برجسته نمونه‌هایی از شعر جدید عرضه کردند که بعضی مستقیماً متأثر از اسلوب نیما بود و […]

29 سپتامبر 2019

جشن های ملی بهمنگان، سده و نوروز

دکتر محمّدرضا بیگدلی ۱ـ مدخل از میان جشن‌های بی‌شمار مانند: فروردینگان، اردیبهشتگان، خوردادگان، تیرگان، امردادگان، شهریورگان، مهرگان، آبانگان، آذرگان، دیگان، بهمنگان، اسفندارمه‌گان، جشن‌های گاهنبار و سده، جشن نوروز از همه‌ مهمّ‌تر و با تفصیل بیشتری برگزار می‌گشته است.۱ امّا نخست، لازم می‌آید به معانی دو واژه «جشن»، «بهمن» و «فروهر» اشاره‌ای شود. ۲ـ واژه و […]

29 سپتامبر 2019

گذز زمان و زمان ناپذیری حافظ!

به قلم: دکتر مهدی پرهام منبع: مجله حافظ شماره ۱ به راستی می‌بینیم که در هیچ عصری چون امروز حافظ چنین مطرح نبوده است؛ نام او را بر بیش‌تر خیابان‌ها، انجمن‌ها، مدارس، دانشگاه‌ها و… خلاصه آن‌چه نامیده‌شدنی است، مشاهده می‌کنیم. اکنون هم، مجله‌ای به نام حافظ وارد خانه‌ها و کتابخانه‌ها می‌شود. حافظ، با چنان بینش […]

29 سپتامبر 2019

تولیدات هنری صدا و سیما برای حمایت از تولید ایرانی

زیر تیغ، حکایت خیانت سودجویان به کالای ایرانی زیر تیغ از جمله سریال های پرمخاطب رسانه ملی بود که به کارگردانی محمدرضا هنرمند تولید شد و با بازی  پرویز پرستویی، فاطمه معتمدآریا، آتیلا پسیانی و … “پول کثیف” که باعث رکود تولید داخلی شد سریال پول کثیف به کارگردانی جواد افشار از شاخص ترین آثار […]

29 سپتامبر 2019

راهکارهائی برای رسیدن به حقیقت!

به قلم: محمود زنجانی ۱ـ روش عینی و دیداری، یعنی انسان موضوعی را با چشم ببیند و به واقعیت و یقین برسد. ۲ـ تجربه و آزمایش‌های علمی، که تنها دانشمندان قادرند به آن دست یابند و سایرین بایستی از تجربه و علم آن‌ها پیروی کنند، مانند دانش‌های ستاره‌شناسی، زیست‌شناسی، فیزیولوژی، فیزیک، شیمی و سایر علوم […]

هفتمین جشنواره فیلم مستقل خورشید 28 سپتامبر 2019

هفتمین جشنواره فیلم مستقل خورشید

هفتمین جشنواره فیلم مستقل خورشید با گرامیداشت سینمای کیانوش عیاری و نمایش فیلم سینمایی «آبادانی ها» ساخته این فیلمساز روز دوشنبه ۸ مهر از ساعت ۱۴ در خانه هنرمندان ایران افتتاح می شود.به گزارش رسیده، مریم دوستی مدیر اجرایی جشنواره خورشید توضیح داد: در این مراسم علاوه بر نمایش «آبادانی ها»، قرار است سینمای کیانوش […]

28 سپتامبر 2019

تحلیلی در ضرورت رنسانس انسان

به قلم: حسین باهر استاد دانشگاه شهید بهشتی منبع : مجله حافظ شماره ۱ اول ـ تئوری توراث ممکن است ادعا شود که اصولاً ژن ایرانی، ژنی رفاه‌زده، دورو، فرصت‌طلب و متملّق است و لذا رضا به داده می‌دهد. محققین در این رابطه داد سخن داده‌اند و حتّی کتب بزرگی هم نوشته‌اند که از آن […]

28 سپتامبر 2019

فلسفه آتش در آئین های ایرانیان

به قلم : دکتر فاروق صفی‌زاده ایرانیان در چهارشنبه سوری، به افروختن آتش می‌پردازند. هم‌اکنون کردها و برخی از مردم اران و تاجیکستان نیز، دو بار در آخر سال بر بالای منازل خود آتش می‌افروزند. یکی در چهارشنبه‌ی آخر سال و دیگری در شب نوروز. آتش‌افروزی در ایران پیش از اسلام در هنگام عید، در […]

28 سپتامبر 2019

نقدی بر شوونیسم و پان آریائیسم!

به قلم : دکتر فاروغ صفی زاده متأسفانه در کشور ما تاکنون نقد علمی به شیوه‌ی آکادمیک یا اصلاً وجود نداشته و یا براساس ذهنیّات تقریباً ناآگاه منتقد صورت پذیرفته است، به‌خصوص در مسایل نژادشناسی و زبان‌شناسی که کسانی در این وادی به نقد می‌پردازند که کوچک‌ترین آگاهی از زبان‌شناسی علمی و نژادشناسی ندارند. در […]

28 سپتامبر 2019

اقتصاد ایران در سال ۱۳۸۱

به قلم : علی رشیدی معاون پیشین اقتصادی بانک مرکزی ایران اقتصاد ایران در سال ۱۳۸۱، رشدی برابر ۵/۶ درصدی را تجربه کرد. از تاریخ اعلان این رقم توسط آقای رییس‌جمهور تقریباً در ده ماه قبل، عدّه‌ای ناآشنا به اصول علم اقتصاد با خوش‌خیالی این رقم را بازگو کرده‌اند و عجیب‌تر این‌که سازمان مدیریت و […]

28 سپتامبر 2019

تصوف و عرفان و تاریخچه آن

به قلم: دکتر احمد نیکنامی با کمال تأسف، بسیاری از کسانی را که ما بزرگ می‌دانیم و بزرگ می‌داریم، دست‌شان از دامن بزرگی کوتاه بوده است. این مطلب به‌ویژه در مورد اشخاصی که در تاریخ و ادب ما به تصوّف و عرفان و تقوا شهره شده‌اند، کاملاً فراچشم می‌آید. اگر تاریخ تصوّف و سوانح زندگی […]

28 سپتامبر 2019

نقد و تحلیل تاریخ حقوق ایران

به قلم : دکتر عباس کی‌منش استاد دانشکده‌ی ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران تاریخ حقوق ایران نوشته پرفسور سید حسن امین کتابی است شامل شانزده بخش، جمعاً در ۸۸۸ صفحه به قطع وزیری با جلد گالینگور با نثری فصیح و زبانی بلیغ بدین شرح: از صفحه‌ی ۱ تا ۸۰۴ ، متن اصلی کتاب را […]

28 سپتامبر 2019

چهارشنبه سوری در شهرستان ابهر

غلامحسین فخیمی ابهری ـ دبیر بازنشسته‌ی آموزش و پرورش ی منبع: مجله حافظ شماره ۱ چهارشنبه سوری در شهرستان ابهر و حومه با نام «چهارشنبه خاتون» شروع می‌شود. من به خاطر دارم که مردم ابهر، بوته‌های خار و گون و دسته‌های چوب نازک و تفنگ‌های دستی با فشنگ‌های کاغذی باروتی و نارنجک‌های دستی و ترقه‌های […]

03 مه 2018

سایت های خبری تخصصی

دنیای بورس دیدگاه آبان ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز فودنا ورزش ۳ ورزش بانوان بانک مردم دنیای خودرو سیمان خبر فناوری اطلاعات میراث ما دنیای معدن معمار نیوز فنی نیوز شفا آنلاین بورس ۲۴ پول و تجارت اخبار تاسیسات بانک مرکزی ایران بانک ایران زمین بانک ملی ایران بانک اقتصاد نوین بانک پارسیان […]