تحلیلی از ضیاء مصباح

پایگاه خبری نمانامه: اجــرای قانون مجوز دفاع ملی دولت اوباما در ســال۲۰۱۲ که تحریم های شدیدی همراه با لغو خرید نفت از کشورمان را مطرح نمود با همه کم و کیف در انزمان چنین عواقب سختگیرانه ای نداشت ، اگرچه فشار زیادی بر متحدان خود و خریداران نفت ایران برای کاهش واردات نفــت وارد آورد .
اکنون ترامپ عــلاوه بر خروج از توافق هســته ای، مجددا تحریم ها را بازگردانده و مهم تر از همه، از تمامی کشورها خواســته واردات نفت از ایران را متوقف کنند که از شــرایط دوران اوباما بسیار سخت تر بنظر میرسد .
در دوران اوباما تعدادی از کشورها مانند ژاپن و کره جنوبی از نخریدن نفت از ایران تا حدودی معاف شدند، ضمن اینکه چین و هند نیز از چنین .امتیازی برخوردار بودند ، اما در حال حاضر ترامپ درخواســت توقف خرید نفت از ایران را از تمام کشورهای خریدار کرده که به معنای قطع شاهرگ ایران است.
در این میان کشور های عضو دائمی شورای امنیت سازمان ملل به علاوه آلمان که از امضاکنندگان موافقت نامه برجام میباشند ، بعد از خروج امریکا از برجام، بر پایبندی بر برجام هر چند در لفظ تاکید داشــته اند ، اخبار امروز در مورد تفاهم روسیه با امریکا در مورد فروش بیشتر نفت از دولت مسکو در جبران قطع نفت ایران مقوله دیگری میطلبد .
با توجه به اینکه امریکا یک کشور استیلاطلب است و در امــور مالی و پولی، اقتصادی و تجاری ابزار و امکانات کنترل و باز دارنده قوی دارد در این مقطع نه تنها توقف کامل خرید نفت از ایران را انتظار دارد بلکه کشــورها را ملزم به توقف ارائه خدمات بیمه ای، پرچم و بندری به نفتکش های ایرانی نموده که این سری از اقدامات یعنی رگ حیات نفت ایران را می خواهیم قطع کنیم.
چین با همه محدودیتها با حمایت از موافقت نامه هسته ای اعلام موضع کــرده و روابط عادی اقتصادی و تجاری خود را با ایران حفظ کرده ،
هر چند این کشور تحت تاثیر هژمونی امریکا زمانی که اوباما تحریم هــا را به ایران تحمیل کــرد، واردات نفت از ایران را کاهش داد.
در آن زمان حتی یکی از شــرکت های نفتی و یک بانک چین مورد تحریم امریکا قرا گرفت.
چین این بار نیز حتما با همان فشارها روبه رو خواهد بود، ضمن اینکه روابــط چین و امریکا در حال حاضر در یک دوره حســاس قرار گرفته و ایــران و چین در روابط چین و امریکا به یک نقطه یا به اصطلاح ورق بازی تبدیل خواهد شد.
واشنگتن در روابط چین و امریکا، الزامات مختلفی را مطرح و مبادلات بین چین و ایران را محدود می کند، این کشورهمواره در این دهه با توجه به روابط کلی دیپلماتیک تصمیم گیری و برخورد کرده و گاهی اوقات بناچار امتیاز اتی داده است.
این مســئله به وضعیت زمانی و مکانی بستگی دارد. در حال حاضر روابط چین و امریکا حساس ومشکلات تجاری بین آنان وجود دارد ، ضمن اینکه مسئله هسته ای کره شمالی نیز در روابط چین و امریکا یکی دیگر از تناقض های دو کشوربشمار میرود

بخوانید:  نیویورک تایمز: دبه ترامپ در برجام قرارداد توتال با ایران را با خطر مواجه می‌کند

بهر حال باید اذعان نمود برجام بهترین توافقی بود که با تعریف بر د برد چگونگی عدم گســترش سلاح های هسته ای را در منطقه پر تشنج خاور میانه که از اهمیت فراوانی برخوردارمیباشد تحت کنترل در آورد و از ایران جاه طلب که زمانی ژاندارمری خلیج فارس را عهده دار بود خواسته شد که تاسیسات هسته ای خود را تحت نظارت مراجع مربوط بین المللی در آورد .
میدانیم که کشورمان همواره اعلام کرده که صرفا از انرژی هسته ای مجاز استفاده خواهد کرد و هیچ گونه قصدی برای توســعه سلاح های هســته ای ندارد.
دولت اوباما در برابر این موضع ایران اجازه داد ایران بخشــی از توانایی های هســته ای خود را حفظ کند و همزمان دسترســی ایران به ســلاح های هسته ای را قطع کردوتحت شرایط اولیه، این بهترین توافقی بود که می توانست خطرات پنهانی بحران خاورمیانه را از بین ببرد.
با شــروع مبارزات انتخاباتی ترامپ و به منظور کسب حمایت رأی دهندگان، او همواره ادعا کرد که این یک «توافق بد» بوده است و میگوید هنگامــی که اوباما توافق نامه برجام را امضا کرد، از حمایت عمومی در داخل کشور چندان برخوردار نبود و بسیاری فکر می کردند که امریکا امتیازات فراوانی داده اســت.و ترامپ معتقد میباشد که این موافقت نامه قابلیت تولید موشک های ایران را محدود نکرده و دخالت این کشور در امور داخلی سایر کشورهای خاورمیانه را منع ننموده است .
در توافق هسته ای یک «بند غروب آفتاب» وجود دارد یعنی کنترل توانایی ها را محدود به ۱۵ سال نموده که موافقت می کند که کشورما پس از این مدت انرژی هســته ای را بازیابی کند،که لغو این امتیاز مورد تاکید ترامپ برای باز دارندگی دایم کشورمان قرار گرفته که بالتبع پذیرش شرایط جدید برای ایران بسیار دشوار است.
امروز آژانس بین المللــی انرژی اتمــی دوربین هایی را بر روی تمام تاسیســات هسته ای قرار داده تا نشــان دهد ایران براساس موافقت نامه عمل کرده است.
ترامپ قبول دارد که ایران موافقت نامه را اجرا کرده، اما معتقد است این توافق نامه – بسیار بد بوده و اعتقاد دارد نظام اسلامی در برابر تغییرات در موافقت نامه مقاومت مینماید و این موضوع را حیثیتی و شامل احساسات ملی میداند .
دولت روحانی اگر این امتیاز را بدهد، ممکن است منجر به فروپاشی حکومت شود ، بنابراین حتی زمانی که امریکا تهدیــد می کند رگ حیاتی ایران را قطع می کند، ایران از این اصل مهم با همه معظلاتیکه بتدریج مواجه باآ ن شده و خواهد شد عقب نشینی نخواهد کرد. بنابراین ممکن است این موضوع به یک بحران در خاورمیانه که نگرانی های بیشمار برای مردم ایران ایجاد میکند ، منجر شود.
پس از خروج امریکا از برجام، این موافقت نامه از نظر آن کشور از بین رفته، اما پنج کشور در این توافق نامه باقی مانده اندو هنوز معتبر اســت.
باید به اقدامــات ترامپ در آینده نگاه کنیم ، امریکا بر توقف واردات نفت و همچنین تحریم های مالی توسط تمام کشورهای جهان اصرار دارد ، نظام کنونی مسلط بر میهنمان ممکن است برنامه هسته ای خود را از ســر بگیرد. در این صورت موافقت نامه برجام را تمام شده باید دانست که عواقب آن بسیار وخیم خواهد بود ، هر چند که نرمش قهر مانانه پیوسته در دسترس است و امید فرجی هست .

بخوانید:  اظهار نظر جدید نماینده آمریکا در سازمان ملل