چرا باید مطالعه داشت؟هشت دلیلی که خواندن کتب به زندگی مان کمک می کند

 

کسی نمی داند ریشه و مبدا “خواندن و نوشتن” دقیقا به چه دوره ای برمی گردد. بی نهایت قصه و داستان در دل تاریخ بشریت نقش بسته که هم می تواند درک مان را از جهان گسترش دهد و هم کمک کند تا از روزمرگی زندگی درآییم. مشکلات اقتصادی و مشغله های فکری از یک سو، کم حوصله شدن افراد، و موج فناوری که به واسطه اینترنت برای عموم فراهم شده از سوی دیگر موجب شده موقعیت کتاب به خطر افتد و به جز عده ای معدود و وفادار همیشگی به کتب، فرهنگ کتابخوانی از خانواده های ایرانی به تدریج دور شود. تیراژ چندصدتایی آثار برگزیده کشوری، باید زنگ خطری را برای تمامی دست اندرکارن صنعت نشر از پدیدآورنده و ناشر گرفته تا توزیع کننده و کتابفروش به صدا درآورد. امید می رود بعد از خواندن این نوشتار، تا اندازه ای برای مطالعه تشویق شوید. از جمله مزایایی که می توان برای مطالعه کتاب برشمرد:

  1. ارتقای توانایی گفتار

گرچه خواندن کتب لزوما مساوی با این نیست که با دیگران بهتر ارتباط برقرار می کنیم، اما آنهایی که بیشتر می خوانند، دایره لغات بیشتری درچنته دارند و در نتیجه بهتر می توانند منظور و حس شان را منتقل کنند. بی برو برگشت هر که بیشتر کتاب بخواند، با لغات بیشتری آشناست و می تواند در زندگی روزمره از آنها استفاده ببرد. شیوایی بیان، و آگاهی از ظرفیت های عظیمی که در زبان و ادبیات فارسی است، یکی از مزایای مهم مطالعه است. مرحوم مهدی سحابی مترجم سرشناس در مصاحبه ای، عدم استفاده فارسی زبانان از این گنجینه ادبی را به باد انتقاد می گیرد و مثال می آورد که در فرانسه هر زن خانه دار فرانسوی دست کم نام دَه گل سفید را حفظ است اما در ایران وقتی صحبت از گلی سفید به میان آید، فقط نام گل یاس به ذهن خطور می کند و گرچه در فرهنگ لغات تمام آن گل ها معادل فارسی هم دارند اما در بین فارسی زبانان مصطلح نشده اند. بی شک با مطالعه متون کهن، با اصطلاحات و عباراتی روبرو می شویم که در یادگیری مان اثر مثبت دارد.

  1. ارتقای تمرکز و توجه

برخلاف زمانی که برای مطالعه پست های وبلاگ، فیسبوک، تلگرام، مقالات روزنامه ها، و مجلات و… صرف می کنید، برای مطالعه یک کتاب به یک بازه نسبتا طولانی “تمرکز و توجه” احتیاج است که در ابتدا رسیدن به آن (به خصوص برای کتاب نخوان ها) سخت و دور از دسترس به نظر می رسد. برای اینکه غرق کتابی شویم و با گوشت و پوست و استخوان مان آن را حس کنیم باید درهای رو به جهان واقعی را به خود ببندیم و خود را در متن کتاب غوطه ور سازیم. دل به سیر رویدادهای کتاب بستن، معادل افزایش محدوده تمرکز مان است و افرادی که قدرت تمرکز پایینی دارند، بعد از مدتی مطالعه کردن، تاثیر آن را به وضوح حس می کنند.

  1. خوانندگان کتاب از هنرها لذت می برند و به جهان بیشتر کمک می کنند
بخوانید:  سازمان بین المللی مهاجرت از آوارگی مردم موصل گفت

چه دوست داشته باشید و چه دوست نداشته باشید، هنر بخشی از درون ما را شکل می دهد. همانطور که انسان به خوردن و خوابیدن احتیاج دارد، برای رفع بخشی از نیازهای روحی اش باید به هنر مراجعه کند. نتایج یک تحقیقات خارجی نشان داده، افرادی که در اوقات فراغت شان به کتاب رو می آورند، بسیار بیشتر از سایر افراد، به موزه، کنسرت، تئاتر و … می روند و سه برابر بیشتر داوطلب امور خیریه و فعالیت های اجتماعی می شوند. چنانکه گفته شد هنر و علوم انسانی، میلی ذاتی هر انسانی است، و افراد کتابخوان بیشتر احتمال دارد این غریزه را لمس کنند، از آن لذت ببرند و از تاثیرات آن در ابعاد مختلف زندگی شان بهره مند گردند.

  1. تصورات تان را ارتقا می بخشد

دامنه خیالات انسان، محدود به چیزهایی است که پیشتر حس شان کرده باشد. جهانِ عقاید، نظرات، باورها، فرهنگ هایی که در کتاب ها می خوانیم کمک خواهد کرد تا درک مان از هر آنچه که ممکن و غیرممکن به نظر می رسد بسط پیدا کند. قوه تخیل آدمی، مسئول خلق تصاویری است که با مطالعه کتاب، در ذهن تان ایجاد می شود. سرنخ هایی که نویسنده در اثرش داده باعث می شود شما در ذهن تان موقعیتی خلق کنید که وجود خارجی ندارد و این ارتباط منحصر به فردی را بین شما و فضای داستان ایجاد خواهد کرد. حال این فرایند انتزاعی را در مقابل وضعی قرار دهید که تلوزیون تماشا می کنید، و تصویری به صورت آماده مقابل تان می گذارند و شما فقط لازم است آن را رویت کنید. با وجود تمام مزیت های رسانه های تصویری، آنها برخلاف تصور رایج خیلی ساده قوه تصویرسازی تان را کور می کنند و منجر به کاهش توجه تان به جزییات می گردند. مطالعه قوه تعقل و تخیل درگیر می کند و این فرصت را می دهد تا چیزهایی را تجربه کنیم که بدون آن ممکن نبود. کتاب سرعت بلوغ فکری انسان را می افزاید.

  1. خواندن زرنگ تر تان می کند!
بخوانید:  رقصنده ای در مظلمه دوربین و میکروفون

به قول شاعر فقید عباس یمینی شریف در ستایش کتاب خوب: «گویم سخن فراوان با آنکه بی زبانم، پندت دهم فراوان من یار پند دانم!» براستی کتب خوب، ثروتی بی حد و حصر برای خوانندگانند و منبعی گرانبها برای یادگیری به شمار می روند. کتاب همیشه پیش روی شماست و می توان به آن مراجعه کرد و در قیاس با یک دوره آموزشی قیمت بسیار پایین تری دارد. خواندن شما را قادر می سازد تا حجم زیادی از تحقیقات دیگران را در بازه ای نسبتا کوتاه مطالعه کنید. یک اصل قدیمی می گوید روی شانه های یکدیگر بایستید؛ بدین معنی که برای یادگیری چیزی، لزومی ندارد که آن را تجربه نمایید، بلکه شرط عقل حکم می کند از تجارب دیگران بهره ببرید و کتب می تواند بایگانی مستند این تجارب باشد. تمام پیشرفت های بشری هم به همین ترتیب بدست آمده و هیچ کس را نمی توان پیدا کرد که به تنهایی از صدر تا ذیل یک مسئله ای را به تنهایی انجام داده باشد. همیشه فردی در زمینه ای به کشفی دست پیدا کرده، و بعد فرد دیگری تحقیقات نفر قبلی را ادامه داده است. همچنین نوعا افراد کتابخوان، زمان بیشتری را به تفکر می پردازند و مطالعه، ذهن را هوشیار نگه می دارد و ظرفیت یادگیری را می افزاید.

  1. خواندن کتاب شما جالب تر و جذاب تر می کند

این مورد را می توان در کنار مورد قبلی قرار داد. داشتن انباری از اطلاعات در زمینه های مختلف، از دیدگاه بقیه شما را یک کارشناس در آن زمینه تبدیل می کند که برای مشورت و کسب اطلاع باید بهتان رجوع کرد. همچنین این صرفا به ادبیات محدود نیست، با داشتن دانش بیشتر، شما به طور بدیهی به جای سکوت کردن و یا خروج از محیط بحث، می توانید در آن مشارکت داشته می توانید در یک گفتگوی آکادمیک یا پژوهشی نقش آفرین و حتی تاثیرگذار باشید. هدف خودنمایی نیست! انسان موجود اجتماعی است. وقتی نتوانید با افراد ارتباط برقرار کنید، احساس منزوی بودن پیدا خواهید کرد. اما هنگامی که در زمینه های مختلف اطلاعات داشته باشید، آنوقت بهانه های بیشتری برای ایجاد ارتباط پیدا می کنید. شما می توانید با هر کسی در مورد زمینه های تخصصی اش یا علایقش صحبت کنید. لزومی ندارد خیلی عمیق وارد مباحث شوید، حتی ورود سطحی به مبحث می تواند مخاطبان تان را مسحور خود سازد! حتی در ارتباطات عاطفی “قرض دادن یک کتاب”، “گفتگو راجع به یک قهرمان داستانی”، “انتظار برای کتاب دوم از یک مجموعه” ، “صحبت از آخرین شعر شاعر محبوب” و … در قیاس با روش های دیگر فریفتن به شدت تاثیرگذارتر می تواند باشد! امتحانش مجانی است، بیشتر کتاب مطالعه کنید!

  1. کاهش استرس
بخوانید:  رویا داشته باشید تا جوان بمانید....

تحقیقات منتشر شده توسط آزمایشگاه هوش و ذهن دانشگاه بین المللی ساسکس انگلستان نشان می دهد خواندن باعث کاهش استرس می شود و با شش دقیقه مطالعه، تپش قلب کاهش پیدا کرده و گرفتگی ماهیچه برطرف می شود. تقریبا هیچ کدام از راهکارهایی که برای کاهش استرس به طور علمی پذیرفته شده، چنین اثرگذاری ندارد. روانشناسان معتقدند علت این امر این است که ذهن انسان وقتی بر روی خواندن متمرکز شود، و حواس انسان به جهان ادبی پرت شود، گرفتگی ماهیچه و قلب کاهش پیدا می کند.

در این تحقیق، سطح استرس و ضربان قلب گروهی از داوطلبان در آزمایشگاه این دانشگاه انگلیسی، از طریق برخی تست ها و فعالیت ها افزایش داده شد. سپس انواع روش های سنتی و مدرن ریلکسیشن روی آنها تست شد. مطالعه بهترین نتایج را در پی داشت و درجه استرس تا نزدیک به هفتاد درصدکاهش پیدا کرد. داوطلبان تنها با شش دقیقه مطالعه به این درجه رسیدند. این در حالی است که گوش دادن به موسیقی سطح استرس را تا ۶۱ درصد و نوشیدن یک فنجان قهوه تا ۵۴ درصد و پیاده روی تا ۴۲ درصد می کاهد. این رقم برای بازی رایانه ای تا ۲۱ درصد بود اما ضربان قلب داوطلبان همچنان بالا باقی مانده بود. بنابر این نتایج غرق کتاب شدن، معادل نهایت دستیابی به ریلکسیشن است. نکته قابل ذکر دیگر در تحقیقات این بود که فرقی نمی کرد چه کتابی را می خواندید به عبارت دیگر مطالعه هر کتابی موجب گریز از نگرانی ها و تنش هایی زندگی روزمره خواهد شد.

  1. برای سرگرمی

تمام مواردی که تا بدینجا ذکر شد، نتایج جانبیِ مهمترین مزیت خواندن هستند؛ و این مزیت همان تفریح و سرگرمی است. اگر مطالعه سرگرم کننده نبود، بی شک به کار طاقت فرسایی تبدیل می شد. خواندن نه تنها جالب است، بلکه تمام مزایای فوق را هم دارد و بیشتر از تماشای تلوزیون و فیلم مخاطب را به درون خود می کشاند(گرچه آنها هم مزایای خودشان را دارند)! یک کتاب خوب همزمان سرگرم مان می کند و مهارت های زندگی مان را نیز می افزاید.