امروز

دوشنبه, ۳۰ بهمن , ۱۳۹۶

  ساعت

۰۵:۳۲ قبل از ظهر

سایز متن   /

نخستین عکاس زن ایرانی، زینت بلوطی تبریزی، عکاسخانه ای به نام “میترا” داشت که بعد از گذشت ۷۰ سال، چراغ عکاسخانه او توسط چهارمین نسل عکاسان این خانواده یعنی، علی تهرانی سرپرستی می شود. میراث مادربزرگ عکاس این خانواده را علی تهرانی به همراه مادر عکاسش، زهره یزدیان و پدرش، داریوش تهرانی محافظت می کنند. با ایستادن در جلوی درب ورودی عکاسی، مشاهده کهولت و گرد و غبار ساختمان، خبر از ادامه روند عکاسی در مکان سابق را دارد، گویی زمان ثابت و بی حرکت مانده باشد. در وردی آتلیه، پله های پیچ و تاب خورده ای به چشم می خورد که چوب های نویی به دیوارهای آن کوبیده شده است و تا طبقه بالا بینده را همراهی می کند. شاسی های آویخته شده بر روی دیوار با بازسازی جدی آنها، حالت خاصی را در هنگام عبور از این پیچ و تاب ها به وجود می آورد. علی تهرانی با مدرک کارشناسی ارشد روانشناسی، از روزهایی که عکاسخانه میترا پشت سر گذاشته سخن می گوید و گویی که این عکاسخانه در طرح تخریب نیز قرار دارد.

وصیت مادربزرگ

آنچه علی تهرانی را در نهمین سالگرد درگذشت مادربزرگش ترغیب به گشایش مجدد عکاسخانه او کرد، یادآوری لحظات آخر زندگی مادربزرگ بود که توصیه به روشن نگه داشتن چراغ عکاسخانه کرده بود. تهرانی می گوید: ” اینجا را از عمویم اجاره کردم تا چراغ عکاسخانه مادریزرگ روشن بماند.”

تهرانی از نظم و تربیت آرشو عکس ها و تعدد مشتریان خصوصا قدیمی سخن می گوید. فرزندان بسیاری از این مشتری های قدیمی، از خارج از کشور باز می گردند و سراغ عکس های قدیمی پدران و مادرانشان را می گیرند و ابراز می دارد که نگاتیوهای قدیمی که در واقع شیشه هستند، هنوز هم به خوبی حفظ شده اند.

نقل مکان احتمالی
تهرانی در مورد احتمال نقل مکان عکاسخانه، با تاکیید بر قدمت ساختمان که خود به عنوان ساختمانی که نخستین زن ایرانی در آنجا عکاسخانه داشته حائز اهمیت است، خبر می دهد. از انجا که ساختمان اطراف این بنا نیز تخریب و دوباره ساخته شده اند، بر این باور است که در صورت اجبار، تمامی لوازم موجود در عکاسخانه فعلی را به محل دیگری منتقل خواهد کرد و چنین می گوید: “همه آن چیزی که میراث مادربزرگ است و از سال های دور با عشق حفظ کرده را با خودم به مکان دیگری می برم.”

چرا مجوز عکاسخانه برای نخستین بار به این زن داده شد؟

داریوش تهرانی ۶۰ ساله از ماجرای گرفتن مجوز عکاسخانه به نام مادرش می گوید، در دوران کودکی اش به همراه پدر و مادر عکاسی می کرد. در آن زمان، که گرفتن عکس در مراسم عروسی مرسوم شده بود، بسیاری از خانواده ها به علت تعصبات مذهبی، اجازه ورود عکاس مرد به مراسم شان را نمی دادند بنابراین، او به همراه مادرش در مراسم حضور پیدا می کرد و در آن زمان، خانم عکاس دیگری در تهران نبود. به همین علت آوازه عکاسی مادر در سراسر شهر از نیاوران تا شهرری، پیچیده بود. و اما چه شد که نخستین مجوز به مادرش داده شد؟ علی تهرانی می گوید که پدربزرگ و مادربزرگش هر دو عکاس بودند و در دربار احمد شاه مشغول به کار بودند، زمانی که پدربزرگ، همراه ارتش رضاخان برای عکاسی رهسپار شده بود، مادرش ۱۳ ساله بود و پدرش مجوز عکاسی را برای او گرفت بنابراین نخستین مجوز عکاسی یک زن در ایران در سال ۱۳۲۴ به او داده شد.

داریوش تهرانی که خاطرات فراوانی از همراهی مادر در عکاسی دارد از عزت و احترام عکاسان می گوید که بعد از مراسم، کیف های دوربین آنها را پر از میوه و شیرین یمی کردند. آن زمان که عکاسی از مراسمی چون عروسی تازه باب شده بوده، عروس ها و دامادها ذوق و شوق فراوانی برای رفتن به عکاسخانه داشتند و در بسیاری از مواقع عکاسان را با ماشین به محل های مراسم می بردند و بر می گرداندند . داریوش تهرانی از یکی از خاطراتش می گوید که مادرش از مراسم یک عروسی عکس برداری کرده بود و پدرش حلقه ها رو برده بود تا ظاهر کند اما به علت قرار گرفتن حلقه ها در معرض نور، همگی عکس ها از بین رفتند و زمانی که عروس و داماد برای گرفتن عکس هایشان به عکاسخانه مراجعه می کنند ۲۰ تومان ودیعه های را که از پیش پرداخته بودند را پس می گیرند و می روند. او از چنین اتفاقات تلخ و رقت انگیز نیز می گوید.

عکس افراد مشهور در آتلیه خانواده تهرانی

گویا جهان پهلوان تختی نیز در این عکاسخانه عکس های خصوصی داشته که مرحوم علی حاتمی برای ساخت فیلمی با نام این پهلوان از آن ها استفاده کرده است. علی جباری فوتبالیست، مصطفی تاجیک، قهرمان المپیک، و هنرمندانی چون مرضیه برومند نیز از مشتریان عکاسخانه خانم تبریزی بودند. عکس هایی از رجال سیاسی نیز در میان این عکس ها دیده می شود.

عروس خانواده و آرشیو عکس های او

زهره ایزدیان, مادر علی تهرانی، از ۱۱ هزار مراسم عروسی، عکاسی کرده است. او نیز این روزها در عکاسخانه مادر همسرش، مشغول عکاسی است. وی فارغ التحصیل رشته عکاسی است و می گوید که علاوه بر عکاسی آتلیه ای، از مناظر طبیعی نیز عکس برداری می کند او اشاره می کند آنچه او را ترغیب به عکاسی می کند، آرشیو عکس های قدیمی و مرور این آرشیو با مادر همسرش بود، آنها بسیاری از روزها کنار هم می نشستند و عکس ها و خاطرات آنها را زنده نگه می داشتند. زینت بانو، در سال ۱۳۶۱ به علت ضعف در بینایی خود را بازنشسته می کند و عکاسخانه را به عروس و پسرش واگذار می کند. کار اصلی ایزدیان، ترمیم شیشه های نگاتیو قدیمی است. مهم‌ترین‌کاری که زهره در این مجموعه  انجام می‌دهد ترمیم شیشه‌های نگاتیو قدیمی و طبقه بندی آنها برای دسترسی سریع تر است. تا قبل از سال ۱۳۵۰، شماره گذاری عکس ها صورت نمی پذیرفته و فقط بر اساس سال، آنها را از هم تفکیک می کردند اما از بعد از سال ۱۳۵۰، حدود ۱۱ هزار عروسی در تهران در این آتلیه عکس برداری شده است.

اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
دیدگاهها

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد